Rreziku i demencës tek të moshuarit është më shumë se dyfishi i asaj që mendohej më parë.
Rreziku i zhvillimit të demencës pas moshës 55 vjeç është më shumë se 42% tek amerikanët, raportuan studiuesit.
Ky është më shumë se dyfishi i rrezikut të raportuar nga studimet e vjetra.
“Rezultatet e studimit tonë parashikojnë një rritje dramatike të barrës nga demenca në Shtetet e Bashkuara gjatë dekadave të ardhshme, me një në dy amerikanë që pritet të përjetojnë vështirësi njohëse pas moshës 55 vjeçare”, tha Dr. Josef Coresh.
Ky rrezik i demencës përkthehet në rreth gjysmë milioni raste këtë vit dhe do të rritet në 1 milion raste të reja çdo vit deri në vitin 2060, thanë studiuesit, shkruan Healthday, transmeton Gazeta Shneta.
Kjo rritje lidhet drejtpërdrejt me plakjen e popullsisë së SHBA-së, së bashku me një kuptim më të mirë të faktorëve të tjerë që lidhen me çmendurinë – gjenetika, presioni i lartë i gjakut, diabeti, obeziteti, dieta jo e shëndetshme, mungesa e stërvitjes dhe shëndeti i dobët mendor.
Për studimin, studiuesit shqyrtuan të dhënat nga një studim i vazhdueshëm që ka gjurmuar shëndetin e zemrës dhe funksionin e trurit në mesin e afro 16,000 pjesëmarrësve ndërsa plaken.
Midis 1987 dhe 2020, më shumë se 3,200 pjesëmarrës u diagnostikuan me demencë, thanë studiuesit.
Kjo përkthehet në një rrezik të përgjithshëm të çmendurisë gjatë gjithë jetës prej 42% – 35% për burrat dhe 48% për gratë.
Gratë jetojnë mesatarisht më gjatë se burrat, dhe kështu kanë më shumë gjasa të zhvillojnë demencë gjatë jetës së tyre, thanë studiuesit.
Më tej, rreziku gjatë gjithë jetës së demencës rritet në më shumë se 50% për njerëzit më të vjetër se 75 vjeç.
Rezultatet treguan gjithashtu një rrezik më të lartë tek njerëzit me ngjyrë, si dhe tek ata që mbartin një mutacion të gjenit APOE4 që më parë ishte lidhur me rrezikun e sëmundjes Alzheimer.
Mutacioni APOE4 konsiderohet faktori i vetëm më i madh i rrezikut gjenetik për zhvillimin e Alzheimerit me fillimin e vonë, vunë në dukje studiuesit.
Këto gjetje vendosin theks të shtuar mbi nevojën për politika që synojnë parandalimin e demencës.
“Bumi në pritje i popullsisë në rastet e demencës paraqet sfida të rëndësishme për politikëbërësit shëndetësorë, në veçanti, të cilët duhet të ripërqendrojnë përpjekjet e tyre në strategjitë për të minimizuar ashpërsinë e rasteve të çmendurisë, si dhe planet për të ofruar më shumë shërbime të kujdesit shëndetësor për ata me çmenduri”, tha Coresh.
Për shembull, studimet e mëparshme kanë treguar se parandalimi i sëmundjeve të zemrës dhe diabetit gjithashtu duhet të ngadalësojë rënien e trurit.
Humbja e dëgjimit tek të moshuarit ka qenë gjithashtu e lidhur me një rrezik në rritje të demencës, shtuan studiuesit. Megjithatë, vetëm një e treta e amerikanëve me humbje dëgjimi përdorin aparate dëgjimi.
Më shumë monitorim i humbjes së dëgjimit dhe programe për t’i bërë aparatet e dëgjimit më gjerësisht të disponueshme, mund të ndihmojnë në frenimin e valës së ardhshme të demencës, tha Coresh.
Burimet gjithashtu nevojiten për të adresuar pabarazitë racore në kujdesin shëndetësor.
Ndërsa çmenduria pritet të dyfishohet tek njerëzit e bardhë gjatë katër dekadave të ardhshme, pritet të trefishohet tek të moshuarit me ngjyrë, përfundoi Coresh. Përpjekjet për të përmirësuar edukimin dhe ushqimin e fëmijërisë në komunitetet zezake tani mund të shmangin rënien njohëse më vonë. /Gazeta Shneta/