Çdo person ka një grup gjaku: A, B, AB ose O, i cili trashëgohet nga prindërit. Përveç kësaj, gjaku klasifikohet si pozitiv ose negativ sipas faktorit Rhesus (RhD), që tregon praninë ose mungesën e një proteine në sipërfaqen e qelizave të kuqe të gjakut. Rreth 17% e popullsisë kanë RhD negativ.
Ky informacion bëhet veçanërisht i rëndësishëm gjatë shtatzënisë nëse nëna është RhD negative dhe foshnja është RhD pozitive. Kjo mund të ndodhë kur babai ka RhD pozitiv dhe fëmija trashëgon këtë tip. Në shumicën e rasteve nuk ka problem, por mund të krijohet një rrezik nëse gjaku i foshnjës përzihet me gjakun e nënës gjatë shtatzënisë ose lindjes.
Teksa, kur kjo ndodh, quhet “ngjarje sensibilizuese” dhe mund të shkaktojë që trupi i nënës të prodhojë antitrupa kundër gjakut të foshnjës.
Në shtatzëninë e parë zakonisht nuk ka ndikim, por në shtatzënitë e ardhshme këta antitrupa mund të shkaktojnë sëmundjen hemolitike të të porsalindurit, e cila mund të çojë në anemi të rëndë, dëmtime të trurit ose në raste të rënda edhe humbje të jetës.
Kjo gjendje sot është e rrallë sepse mund të parandalohet me një injeksion të quajtur anti-D, i cili përmban imunoglobulina që ndalojnë krijimin e antitrupave. Ky trajtim është i sigurt si për nënën ashtu edhe për foshnjën.
Ngjarje sensibilizuese mund të ndodhin pas disa procedurave mjekësore, gjakderdhjes gjatë shtatzënisë, traumave abdominale, lindjes, abortit apo disa ekzaminimeve si amniocenteza.
Gratë RhD negative zakonisht marrin injeksion anti-D në javën e 28 dhe 34 të shtatzënisë, dhe ndonjëherë edhe pas lindjes nëse foshnja rezulton RhD pozitive. Injeksioni duhet dhënë sa më shpejt pas një ngjarjeje të rrezikshme, idealisht brenda 72 orëve.
Në disa raste, mund të bëhet edhe një test prenatal jo-invaziv për të përcaktuar grupin e gjakut të foshnjës që në shtatzëni. Kjo ndihmon që trajtimi të personalizohet.
Në përgjithësi, me monitorim të rregullt dhe trajtim të duhur, shtatzënia për gratë RhD negative mund të jetë e sigurt dhe pa komplikime serioze.
Ky tekst është marrë nga burimi Pregnancy Birth Baby dhe është përkthyer dhe redaktuar nga Gazeta Shneta.