Amerikanët vazhdojnë të renditen të fundit në jetëgjatësinë mes vendeve anglishtfolëse, zbulon një studim i ri.
Njerëzit në Shtetet e Bashkuara më shpesh bien pre në moshat më të reja të vdekjeve aksidentale, vrasjeve dhe sëmundjeve kronike, raportuan studiuesit më 13 gusht në revistën BMJ Open.
Nga ana tjetër, australianët kishin jetëgjatësinë më të gjatë se çdo anglishtfolës, pavarësisht se vendi i tyre ishte i mbushur me peshkaqenë, merimangat dhe gjarpërinjtë vdekjeprurës.
Jetëgjatësia australiane është gati katër vjet më shumë se Shtetet e Bashkuara për gratë dhe pesë vjet më shumë për burrat, shkruan Healthday, transmeton Gazeta Shneta.
Shtetet e Bashkuara pasojnë gjithashtu Kanadanë, Irlandën, Mbretërinë e Bashkuar dhe Zelandën e Re për nga jetëgjatësia, zbuluan studiuesit.
Megjithatë, ata thanë se gjetjet duhet të shihen si një nxitje për vendosjen e qëllimeve për amerikanët.
“Po, ne po ecim keq, por ky studim tregon se çfarë mund të synojmë”, tha studiuesja e lartë Jessica Ho.
“Ne e dimë se këto përfitime në jetëgjatësinë janë në të vërtetë të arritshme sepse vendet e tjera të mëdha e kanë bërë tashmë atë”, tha ajo.
Për studimin, studiuesit krahasuan jetëgjatësinë midis kombeve anglishtfolëse duke përdorur të dhëna nga Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Baza e të Dhënave Ndërkombëtare të Vdekshmërisë Njerëzore.
Të dhënat treguan se Shtetet e Bashkuara kanë pasur jetëgjatësinë më të keqe midis këtyre vendeve që nga fillimi i viteve 1990.
Gratë amerikane jetojnë mesatarisht 81.5 vjet, dhe burrat 76.5 vjet, raportuan studiuesit.
Irlandezët kanë përjetuar fitimet më të mëdha në jetëgjatësinë, me jetëgjatësinë e burrave duke u rritur me rreth tetë vjet dhe të grave me më shumë se 6.5 vjet.
Rezultatet tregojnë se jetëgjatësia ndryshon shumë brenda Shteteve të Bashkuara, në varësi të vendit ku jeton një person.
Kalifornia dhe Hawaii kishin disa nga jetëgjatësia më e lartë, me gratë që jetonin 83 deri në 84 vjet dhe burrat nga 77.5 deri në 78.4 vjet, thanë studiuesit.
Por shtetet në jug të Amerikës kishin disa nga jetëgjatësia më e ulët e vërejtur midis të gjitha kombeve, me gratë nga 72.6 deri në 80 vjet dhe burrat nga 69.3 deri në 74.4 vjet.
“Një nga shtytësit kryesorë se pse jetëgjatësia amerikane është shumë më e shkurtër se në vendet e tjera me të ardhura të larta është se të rinjtë tanë vdesin me ritme më të larta nga shkaqe vdekjesh kryesisht të parandalueshme, si mbidoza e drogës, aksidentet me makinë dhe vrasjet”, tha Ho.
Amerikanët e moshës së mesme të moshës 45 deri në 64 vjeç gjithashtu kanë shkallë më të lartë të vdekjeve nga droga, alkooli dhe sëmundje kronike si sëmundjet e zemrës, shtoi Ho.
“Disa nga këto të fundit mund të lidhen me stilin e jetesës së ulur, shkallën e lartë të obezitetit, dietën jo të shëndetshme, stresin dhe një histori të pirjes së duhanit”, tha Ho.
“Ka të ngjarë që këto modele të sjelljeve jo të shëndetshme i vendosin amerikanët në disavantazh për sa i përket shëndetit dhe vitalitetit të tyre”, shtoi ajo tutje.
Australia është një vend i madh dhe shumë njerëz atje përdorin makina për transport dhe kanë armë zjarri, vuri në dukje Ho. Megjithatë, politikat e fundit si ligjet e kontrollit të armëve kanë ndihmuar që Australia të jetë në krye të vlerësimeve të jetëgjatësisë, tha Ho.
“Ajo që tregon studimi është se një vend homolog si Australia është shumë më i mirë se SHBA dhe ishte në gjendje të merrte nën kontroll vdekshmërinë e të rriturve të rinj,” tha Ho. “Ka nivele vërtet të ulëta të vdekjeve dhe vrasjeve me armë, nivele më të ulëta të përdorimit të drogës dhe alkoolit dhe performancë më të mirë në sëmundjet kronike, kjo e fundit tregon për faktorët e stilit të jetesës, sjelljet shëndetësore dhe performancën e kujdesit shëndetësor”
“Australia është një model për mënyrën sesi amerikanët mund të bëjnë më mirë dhe të arrijnë jo vetëm një jetëgjatësi më të lartë, por edhe pabarazi më të ulët gjeografike në jetëgjatësi”, përfundoi Ho. /Gazeta Shneta/