Fruthi mund të bëhet endemik në Shtetet e Bashkuara nëse normat rutinë të vaksinimit të fëmijërisë vazhdojnë të bien, me deri në 51 milionë sëmundje gjatë një periudhe 25-vjeçare, sipas një studimi të ri.
Megjithëse sëmundja është endemike në disa vende të tjera – që do të thotë se ndodh rregullisht brenda një zone ose komuniteti – ajo u shpall e eliminuar në SHBA në vitin 2000 për shkak të përpjekjeve të vaksinimit me vaksinën shumë efektive të fruthit-shytave-rubeolës (MMR).
Gati 900 raste të fruthit janë regjistruar në SHBA këtë vit, me më shumë se gjysma e shteteve që raportojnë të paktën një rast, sipas një raporti të CNN duke përdorur të dhëna nga departamentet shtetërore të shëndetësisë dhe Qendrat e SHBA për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve. Shumica e rasteve kanë qenë të lidhura me një shpërthim të përqendruar në një zonë të Teksasit Perëndimor me një popullsi të madhe të pavaksinuar.
Modeli i ri , i botuar të enjten në revistën JAMA, shikon përhapjen e mundshme të sëmundjes në SHBA gjatë 25 viteve bazuar në nivele të ndryshme vaksinimi të llogaritura duke përdorur të dhëna nga 2004-23.
Studiuesit – nga universitetet Stanford, Baylor, Rice dhe Texas A&M – vlerësojnë mbulimin aktual të vaksinimit shtet pas shteti për fruthin në 87.7% në 95.6%.
Për shkak se fruthi është shumë ngjitës, ekspertët thonë se mënyra e vetme për të parandaluar shpërthimet është nëse të paktën 95% e një komuniteti ka marrë dy doza të vaksinës MMR, raporton CNN, transmeton Gazeta Shneta.
Pasi kjo normë u ruajt për një dekadë, megjithatë, mbulimi u ul gjatë pandemisë Covid-19 dhe ende nuk është rikuperuar. Sipas të dhënave nga CDC, shkalla e vaksinimit të fruthit ra në 92.7% për kopshtet në vitin shkollor 2023-2024.
Me normat aktuale të vaksinimit, modeli parashikon që sëmundja do të bëhet endemike në SHBA brenda 25 viteve.
Nëse shkalla e vaksinimit bie 10%, SHBA do të shihnin 11.1 milionë raste të fruthit gjatë kësaj periudhe.
Nëse tendencat aktuale do të përmbyseshin dhe do të kishte një rritje prej 5% në numrin e njerëzve që merrnin vaksinën MMR, megjithatë, do të kishte vetëm 5,800 raste të fruthit gjatë 25 viteve.
Modeli tregoi se sëmundje të tjera të parandalueshme nga vaksina nuk duhet të bëhen endemike në SHBA në nivelet aktuale të vaksinimit. Megjithatë, nëse vaksinimi rutinë i fëmijërisë bie 50%, ai parashikon 51.2 milionë raste të fruthit gjatë një periudhe 25-vjeçare, 9.9 milionë raste të rubeolës, 4.3 milionë raste të poliomielitit dhe 197 raste të difterisë.
Me një rënie kaq të madhe të vaksinimeve, këto sëmundje do të shkaktonin 10.3 milionë shtrime në spital dhe 159,000 vdekje.
“Këto gjetje mbështesin nevojën për të vazhduar vaksinimin rutinë të fëmijërisë me mbulim të lartë për të parandaluar rishfaqjen e sëmundjeve infektive të parandalueshme nga vaksinat në SHBA”, shkruajnë studiuesit.
Një nga kufizimet e studimit është se ai nuk merr parasysh që normat e vaksinimit mund të luhaten nga komuniteti në komunitet. Në thelb, çdo shtet ka kovën e vet, vuri në dukje Dr. Mujeeb Basit, një ekspert modelimi për përhapjen e sëmundjeve, i cili nuk ishte i përfshirë në kërkimin e ri.
“Por problemi me këtë është se ju po e krahasoni Teksasin me një shtet më të vogël si Rhode Island. Pra, nuk është një shpërndarje homogjene për nga madhësia, kështu që saktësia e numrave do të luhatet”, tha Basit, një profesor në Qendrën Mjekësore UT Southwestern në Dallas.
Por ai tha se çështja është llogaritëse e vështirë dhe studiuesit morën një “qasje vërtet të bukur”.
Hulumtimet si ky janë të rëndësishme, tha ai, sepse tregojnë qartë se nëse tendencat e vaksinimit vazhdojnë, SHBA mund të përjetojnë shpërthime të vazhdueshme të fruthit që do të kishin një efekt kaskadues në sistemin shëndetësor.
“Shpresojmë se do t’i bëjë njerëzit të mendojnë”, tha ai – dhe të veprojnë, duke marrë mbrojtje përmes vaksinimit./Gazeta Shneta/