Statusi socioekonomik dhe faktorë të tjerë të stilit të jetesës janë më ngushtësisht të lidhur me plakjen e shëndetshme sesa gjenetika, sugjeron një studim i ri.
Një studim i madh i botuar në revistën “Nature Medicine”, sugjeron se faktorët mjedisorë, përfshirë zgjedhjet e stilit të jetesës dhe kushtet e jetesës, janë rreth dhjetë herë më të rëndësishëm se gjenetika kur bëhet fjalë për plakjen e shëndetshme dhe vdekjen e hershme, shkruan burimi Euronews Health përcjell Gazeta Shneta.
Sipas hulumtimit të drejtuar nga Universiteti i Oksfordit në Mbretërinë e Bashkuar: mosha, seksi dhe faktorët mjedisorë – të njohur si “exposome” – shpjegojnë rreth 66 përqind të rrezikut të vdekjes.
“Na habiti ndryshimi dhe rëndësia që ka mjedisi në krahasim me gjenetikën,” tha Austin Argentieri, autori kryesor i studimit dhe hulumtues në Universitetin e Harvardit.
Studimi përfshiu gati gjysmë milioni njerëz në Mbretërinë e Bashkuar.
Shkencëtarët identifikuan rreziqet gjenetike të pjesëmarrësve për 22 sëmundje, ndjekën probleme të zakonshme shëndetësore si obeziteti, presioni i lartë i gjakut dhe dislipidemia, dhe përdorën proteina nga gjaku i tyre për të matur se sa shpejt po plaken biologjikisht.
Si stili i jetesës dhe kushtet e jetesës formësojnë shëndetin
Fillimisht, ata u përqëndruan në 164 faktorë mjedisorë, por i ngushtuan ata në 25 masa kyçe që ishin të lidhura me vdekjen dhe plakjen biologjike.
Këta faktorë përfshinë gjithçka nga niveli i arsimit, të ardhurat e familjes, punësimi, nivelet e gjumit, ushtrimi fizik, pirja e duhanit, mbështetje shoqërore, mirëqenia mendore, pesha trupore në moshën 10-vjeç dhe duhanpirja gjatë shtatzanisë.
Individualisht, këta faktorë luanin një rol të vogël në rrezikun e vdekjes së parakohshme, por të kombinuar gjatë jetës, ata grumbulloheshin.
Sidoqoftë, duke pasur parasysh që shumë nga këta faktorë mjedisorë mund të ndryshohen, studiues të pavarur thanë se rezultatet ofrojnë një udhëzues për ndërhyrjet politike që mund të përmirësojnë shëndetin e njerëzve. /Gazeta Shneta/