Shkurtimet në buxhetet e ndihmës po kërcënojnë të minojnë progresin e viteve në uljen e numrit të grave që vdesin gjatë shtatzënisë dhe lindjes dhe mund të çojnë në një rritje të vdekjeve, kanë paralajmëruar Kombet e Bashkuara.
Globalisht, pati një rënie prej 40% të vdekjeve të nënave midis viteve 2000 dhe 2023, tregoi të hënën një raport nga agjencitë e OKB-së, përfshirë Organizatën Botërore të Shëndetësisë (OBSH), kryesisht për shkak të aksesit më të mirë në shërbimet thelbësore shëndetësore.
Kjo tani mund të shkojë në drejtim të kundërt, tha OBSH në një deklaratë që shoqëronte raportin, i cili nuk përmendi shkurtime specifike, por erdhi në vazhdën e ngrirjes së ndihmës së huaj nga qeveria amerikane dhe përfundimit të financimit përmes Agjencisë së Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID) për shumë programe.
Vende të tjera donatore, përfshirë Britaninë, kanë njoftuar gjithashtu plane për të shkurtuar buxhetet e ndihmës, raporton Reuters, transmeton Gazeta Shneta.
“Një nga mesazhet kryesore është se shkurtimet e financimit rrezikojnë jo vetëm atë përparim, por ne mund të kemi një zhvendosje prapa”, tha Dr Bruce Aylward, Ndihmës Drejtori i Përgjithshëm, Mbulimi Universal Shëndetësor në OBSH.
Shkurtimet kanë pasur “efekte të ngjashme me pandeminë” në sistemet shëndetësore globalisht dhe mund të kenë një “efekt më strukturor, të rrënjosur thellë”, shtoi Aylward.
OBSH tha se shkurtimet tashmë po zhbënin shërbimet jetike për shëndetin e nënës, të porsalindurve dhe fëmijëve në shumë vende, duke ulur numrin e stafit, duke mbyllur objektet dhe duke ndërprerë zinxhirët e furnizimit për furnizimet, duke përfshirë trajtimet për hemorragjinë dhe pre-eklampsinë.
Shkurtimet në fusha të tjera, si trajtimi i malaries dhe HIV , do të ndikonin gjithashtu në mbijetesën e nënës, tha OKB.
Edhe përpara shkurtimeve të ndihmës të udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara, gjërat po vinin prapa në disa vende dhe progresi është ngadalësuar globalisht që nga viti 2016, thuhet në raport.
Në vitin 2023, pavarësisht progresit të fundit, një grua ende vdiste afërsisht çdo dy minuta – rreth 260,000 gjithsej atë vit – nga komplikime që ishin kryesisht të parandalueshme dhe të trajtueshme, shtoi ai.
Situata ishte veçanërisht e keqe në vendet e prekura nga konflikti ose fatkeqësia natyrore, megjithëse vetë SHBA-ja është një nga vetëm katër vendet që ka parë rritje të ndjeshme të shkallës së vdekshmërisë së nënave që nga viti 2000, së bashku me Venezuelën, Republikën Domenikane dhe Xhamajkën.
Pandemia e COVID-19 pati gjithashtu një ndikim , thuhet në raport: 40,000 gra më shumë vdiqën për shkak të shtatzënisë ose lindjes në 2021, duke e çuar numrin total të vdekjeve atë vit në 322,000.
“Ndërsa ky raport tregon fije shprese, të dhënat gjithashtu theksojnë se sa e rrezikshme është shtatzënia ende në pjesën më të madhe të botës sot – pavarësisht faktit që ekzistojnë zgjidhje”, tha Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së Tedros Adhanom Ghebreyesus./Gazeta Shneta/