Një hipotezë e re sugjeron se konsumimi i fruktozës mund të shpjegojë shkakun e obezitetit.
Shkencëtarët pajtohen se dietat perëndimore të pasura me yndyrna dhe sheqer mund të qëndrojnë pas shkakut të mbipeshes, por ka një mungesë konsensusi mbi fajtorin kryesor, shkruan Health News përcjell Gazeta Shneta.
Disa sugjerojnë se faji është marrja e tepërt e kalorive ose dieta me shumë yndyra të kombinuara me më pak shpenzime energjie, ndërsa të tjerë tregojnë për ushqime specifike si karbohidratet ose yndyrat.
Një hipotezë e re e paraqitur në revistën “Obesity” propozon që shumë teori rreth shkakut të obezitetit janë të pajtueshme me njëra-tjetrën, ndërsa problemi kryesor mund të jetë fruktoza.
Cilat janë efektet e fruktozës?
E gjetur në sheqerin e tryezës, fruktoza mund të bëhet edhe nga karbohidratet, veçanërisht nga glukoza.
Kur fruktoza metabolizohet, ajo ul energjinë aktive në trup (i njohur si ATP, ose adenozinë trifosfat), e cila shkakton urinë dhe marrjen e ushqimit.
Dr. Richard Johnson, studiues i Kampusit Mjekësor të Universitetit të Kolorados Anschutz, thotë se “hipoteza e mbijetesës së fruktozës” bashkon shumicën e hipotezave dietike të obezitetit.
Midis tyre janë dy që kanë qenë më të papajtueshme me njëra-tjetrën – teoria e bilancit të energjisë, e cila sugjeron se shumë ushqime (dhe kryesisht yndyrë) nxit obezitetin, dhe modeli karbohidrate-insulinë, i cili konsideron karbohidratet shkakun kryesor të obezitetit.
“Në thelb, këto teori, të cilat vendosin një sërë nxitësish metabolik dhe dietik në qendër të epidemisë së obezitetit, janë të gjitha pjesë të një enigme të bashkuar nga një pjesë e fundit: fruktoza”, thotë Dr. Johnson.
“Fruktoza është ajo që nxit metabolizmin tonë të kalojë në modalitetin e fuqisë së ulët dhe të humbasë kontrollin tonë të oreksit, por ushqimet e yndyrshme bëhen burimi kryesor i kalorive që nxisin shtimin në peshë”.
– Dr. Richard Johnson
Studiuesit vërejnë se kafshët dinë të kërkojnë ushqim kur nivelet e energjisë fillojnë të bien. Kjo është arsyeja pse arinjtë përgatiten për letargji duke ngrënë fruta. Këto janë ushqime me përmbajtje të lartë të fruktozës dhe ky sheqer mbyt ndjeshëm energjinë aktive.
Yndyra vepron si energji e ruajtur, por ngrënia e një diete me fruktozë të lartë bllokon zëvendësimin e energjisë aktive nga depozitimi i yndyrës, duke e mbajtur energjinë aktive të ulët si një ari që përgatitet për letargji.
“Kjo teori e sheh obezitetin si një gjendje me energji të ulët. Identifikimi i fruktozës si kanali që ridrejton zëvendësimin aktiv të energjisë në ruajtjen e yndyrës tregon se fruktoza është ajo që nxit çekuilibrin e energjisë, që bashkon teoritë,” shton Dr. Johnson.
Autorët pranojnë gjithashtu se ka të ngjarë të ketë shumë mekanizma të tjerë të përfshirë në zhvillimin e obezitetit.
Prevalenca e obezitetit prek një në katër amerikanë dhe shkalla pritet të arrijë në 47% deri në vitin 2023.
Obeziteti shpesh shoqërohet me kushte të tjera, duke përfshirë diabetin e tipit 2, sëmundjet e zemrës, goditjen në tru, hipertensionin dhe disa lloje kanceri. /Gazeta Shneta/