Koha që fëmijët dhe adoleshentët kalojnë duke luajtur videolojëra, duke shfletuar rrjetet sociale ose duke parë televizor mund të rrezikojë shëndetin e tyre të zemrës në të ardhmen, thotë një studim i ri.
Çdo orë shtesë e kaluar para ekranit shoqërohet me një rritje të faktorëve të rrezikut për zemrën, si presioni i gjakut, kolesteroli dhe nivelet e sheqerit në gjak, raportuan studiuesit.
“Është një ndryshim i vogël në orë, por kur koha para ekranit grumbullohet në tre, pesë apo edhe gjashtë orë në ditë, siç e pamë te shumë adoleshentë, kjo shtohet”, tha hulumtuesi kryesor David Horner.
“Shumëzojeni këtë në një popullsi të tërë fëmijësh dhe do të shihni një ndryshim domethënës në rrezikun e hershëm kardiometabolik që mund të vazhdojë edhe në moshën madhore”, shtoi Horner.
Për studimin, studiuesit bashkuan të dhëna nga më shumë se 1,000 pjesëmarrës në dy studime daneze mbi shëndetin e fëmijërisë, shkruan HealthDay, transmeton Gazeta Shneta.
Çdo fëmijë mori një rezultat të rrezikut për shëndetin e zemrës bazuar në faktorë si madhësia e belit, presioni i gjakut, kolesteroli “i mirë” HDL, trigliceridet dhe sheqeri në gjak, thanë studiuesit. Prindërit raportuan për kohën e kaluar para ekranit nga fëmijët.
Çdo orë që një fëmijë ose adoleshent kalonte i ngjitur para një ekrani bënte që këta faktorë rreziku të anonin drejt të këqijave, treguan rezultatet.
Modelet e gjumit të një fëmije kontribuan në këtë rrezik, shtuan studiuesit.
Rezultatet tregojnë se si kohëzgjatja më e shkurtër e gjumit ashtu edhe gjumi i vonë intensifikuan marrëdhënien midis kohës para ekranit dhe rrezikut për shëndetin e zemrës. Fëmijët dhe adoleshentët që flinin më pak treguan rrezik dukshëm më të lartë të lidhur me të njëjtën sasi kohe para ekranit.
“Rreth 12% e lidhjes midis kohës para ekranit dhe rrezikut kardiometabolik u ndërmjetësua përmes kohëzgjatjes më të shkurtër të gjumit”, tha Horner. “Këto gjetje sugjerojnë që gjumi i pamjaftueshëm jo vetëm që mund të rrisë ndikimin e kohës para ekranit, por mund të jetë një rrugë kyçe që lidh zakonet e ekranit me ndryshimet e hershme metabolike”.
Një analizë e inteligjencës artificiale (IA) zbuloi se gjaku i fëmijëve mbante një sërë shënjuesish – atë që studiuesit e quajnë “gjurmë gishtash e kohës para ekranit” – që mund të parashikonin se sa kohë kishin kaluar me ekranet, shtuan studiuesit.
“Ne gjithashtu vlerësuam nëse koha para ekranit ishte e lidhur me rrezikun e parashikuar kardiovaskular në moshë madhore, duke gjetur një trend pozitiv në fëmijëri dhe një lidhje të rëndësishme në adoleshencë”, tha Horner. “Kjo sugjeron që ndryshimet metabolike të lidhura me ekranin mund të mbartin sinjale të hershme të rrezikut afatgjatë për shëndetin e zemrës”.
Meqenëse ky ishte një studim vëzhgues, hulumtimi nuk mund të provojë një marrëdhënie të drejtpërdrejtë shkak-pasojë midis kohës para ekranit dhe shëndetit të zemrës, vunë në dukje studiuesit.
Çdo fëmijë mori një rezultat të rrezikut për shëndetin e zemrës bazuar në faktorë si madhësia e belit, presioni i gjakut, kolesteroli “i mirë” HDL, trigliceridet dhe sheqeri në gjak, thanë studiuesit. Prindërit raportuan për kohën e kaluar para ekranit nga fëmijët.
Çdo orë që një fëmijë ose adoleshent kalonte i ngjitur para një ekrani bënte që këta faktorë rreziku të anonin drejt të këqijave, treguan rezultatet.
Modelet e gjumit të një fëmije kontribuan në këtë rrezik, shtuan studiuesit.
Rezultatet tregojnë se si kohëzgjatja më e shkurtër e gjumit ashtu edhe gjumi i vonë intensifikuan marrëdhënien midis kohës para ekranit dhe rrezikut për shëndetin e zemrës. Fëmijët dhe adoleshentët që flinin më pak treguan rrezik dukshëm më të lartë të lidhur me të njëjtën sasi kohe para ekranit.
“Rreth 12% e lidhjes midis kohës para ekranit dhe rrezikut kardiometabolik u ndërmjetësua përmes kohëzgjatjes më të shkurtër të gjumit”, tha Horner. “Këto gjetje sugjerojnë që gjumi i pamjaftueshëm jo vetëm që mund të rrisë ndikimin e kohës para ekranit, por mund të jetë një rrugë kyçe që lidh zakonet e ekranit me ndryshimet e hershme metabolike”.
Një analizë e inteligjencës artificiale (IA) zbuloi se gjaku i fëmijëve mbante një sërë shënjuesish – atë që studiuesit e quajnë “gjurmë gishtash e kohës para ekranit” – që mund të parashikonin se sa kohë kishin kaluar me ekranet, shtuan studiuesit.
“Ne gjithashtu vlerësuam nëse koha para ekranit ishte e lidhur me rrezikun e parashikuar kardiovaskular në moshë madhore, duke gjetur një trend pozitiv në fëmijëri dhe një lidhje të rëndësishme në adoleshencë”, tha Horner. “Kjo sugjeron që ndryshimet metabolike të lidhura me ekranin mund të mbartin sinjale të hershme të rrezikut afatgjatë për shëndetin e zemrës”.
Meqenëse ky ishte një studim vëzhgues, hulumtimi nuk mund të provojë një marrëdhënie të drejtpërdrejtë shkak-pasojë midis kohës para ekranit dhe shëndetit të zemrës, vunë në dukje studiuesit./Gazeta Shneta/