Shenjat e hershme të autizmit tek bebet dhe fëmijët e vegjël përfshijnë mospërmbushjen e momenteve të zhvillimit për aftësitë gjuhësore dhe sociale, ndërveprimet e vogla me të tjerët dhe sjelljet e përsëritura ose të ngurta.
Për fëmijët e moshës 2 vjeç e sipër, flamujt e kuq përfshijnë vonesa gjuhësore, ndjeshmëri ekstreme dhe probleme të sjelljes si agresioni ose impulsiviteti.
Sa më herët që një fëmijë me autizëm të fillojë trajtimin, aq më i mirë është rezultati – kështu që nëse keni ndonjë shqetësim se si po zhvillohet fëmija juaj, bisedoni menjëherë me mjekun tuaj.
Shumica e fëmijëve me çrregullime të spektrit të autizmit (ASD) nuk marrin një diagnozë deri në moshën 4 vjeç ose më shumë.
Përpara se foshnja juaj të jetë 1 vjeç, të zbuloni shenjat e autizmit do të thotë t’i kushtoni vëmendje nëse ata po përmbushin etapat e zhvillimit.
Në një studim të shenjave të hershme të autizmit (i njohur si studimi Avon), studiuesit zbuluan se në mesin e fëmijëve të diagnostikuar më vonë me ASD, shqetësimet rreth shikimit dhe dëgjimit shpesh raportoheshin në vitin e parë.
Që nga mosha 6 muajsh, dallimet në zhvillimin social, komunikimin dhe aftësitë e shkëlqyera motorike ishin të dukshme.
Gjithashtu, është një flamur i kuq nëse fëmija juaj:
– Nuk tregon interes për fytyrat.
– Nuk ka kontakt me sy, nuk buzëqesh dhe mund të duket sikur shikon drejt teje.
– Jo gjithmonë reagon ndaj tingujve. Nuk i përgjigjet emrit të tyre, për shembull, ose nuk kthehet për të parë se nga vjen një tingull. Në situata të tjera, dëgjimi i tyre mund të duket i mirë.
– Nuk i pëlqen të përqafohet apo të preket.
– Nuk tregon interes për lojërat tipike për fëmijë, si peekaboo.
– Nuk flet dhe nuk tregon shenja të tjera të hershme të të folurit.
Shenjat e autizmit tek të vegjlit
Sjelljet e përsëritura dhe ndryshimet në lojë, imitimet dhe zakone të të ushqyerit ishin shenjat më të shpeshta të raportuara të autizmit në vitin e dytë, sipas studimit të Avon.
Shikoni edhe për këto shenja:
– Nuk përdor gjeste. Nuk tund kokën po ose jo. Nuk përshëndet me dorë ose nuk tregon për gjërat që duan.
– Nuk vë në dukje objekte për të treguar interes për botën që i rrethon. Nga 14 deri në 16 muaj, shumica e të vegjëlve tregojnë për të tërhequr vëmendjen tuaj dhe për të ndarë diçka për të cilën janë të interesuar, si për shembull një qenush ose lodër të re.
– Nuk përdor fjalë të vetme deri në 16 muaj ose fraza me dy fjalë deri në 24 muaj.
– Mund të kufizojë fjalimin në përsëritjen e asaj që sapo kanë dëgjuar.
– Humbet aftësitë verbale ose sociale, shpesh midis moshës 15 dhe 24 muajsh.
– Ecën me gishta ose nuk ecën fare./Gazeta Shneta/