Një studim i udhëhequr nga Monash – i pari që hartoi globalisht vdekshmërinë e lidhur me valët e të nxehtit gjatë një periudhe tre dekadash nga viti 1990 deri në vitin 2019 – ka zbuluar se mbi 153,000 vdekje shtesë në sezonin e ngrohtë ishin të lidhura me valët e të nxehtit, me gati gjysmën e këtyre vdekjeve ndodhën në Azi.
Në krahasim me 1850-1990, temperatura e sipërfaqes globale është rritur me 1,1°C në 2013-2022 dhe pritet të rritet me 0,41-3,41°C të tjera deri në 2081-2100. Me ndikimet në rritje të ndryshimeve klimatike, valët e të nxehtit po rriten jo vetëm në frekuencë, por edhe në ashpërsi dhe përmasa.
Studimi, i botuar në PLOS Medicine dhe i udhëhequr nga profesori Yuming Guo i Universitetit Monash, shqyrtoi të dhënat mbi vdekjet ditore dhe temperaturat nga 750 vende në 43 vende ose rajone, shkruan Medical Xpress, transmeton Gazeta Shneta.
Studimi – i bërë në bashkëpunim me Universitetin Shandong në Kinë, Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale në Londër në Mbretërinë e Bashkuar, dhe universitete/institute kërkimore nga vende të tjera – zbuloi se, nga viti 1990-2019, valët e të nxehtit çuan në një rritje të vdekjeve prej 236 vdekjesh. për dhjetë milionë banorë për sezonin e ngrohtë të një viti. Rajonet me vdekjet më të larta të lidhura me valët e të nxehtit ishin në:
Evropën Jugore dhe Lindore
Zonat me klimë polare dhe alpine
Zonat ku banorët kishin të ardhura të larta
Vendet me klimë tropikale ose të ardhura të ulëta u vunë re me rënien më të madhe të ngarkesës së vdekshmërisë të lidhur me valët e të nxehtit nga viti 1990 deri në vitin 2019.
Sipas profesor Guo, në studimet e mëparshme që shikonin rritjen e vdekjeve në lidhje me ekspozimin ndaj valëve të nxehtësisë, “provat kryesisht vijnë nga vende të kufizuara”.
“Gjetjet tona që valët e të nxehtit janë të lidhura me një ngarkesë të konsiderueshme të vdekshmërisë që ndryshon nga pikëpamja hapësinore-kohore në të gjithë globin në 30 vitet e fundit sugjerojnë se duhet të ketë planifikim të lokalizuar të përshtatjes dhe menaxhim të rrezikut në të gjitha nivelet e qeverisë”, tha ai.
Sipas autorëve të studimit, valët e të nxehtit shkaktojnë një rrezik të shtuar të vdekjes për shkak të stresit dërrmues termik në trupin e njeriut dhe duke shkaktuar mosfunksionim të organeve të shumta, si dhe lodhje nga nxehtësia, ngërçe nga nxehtësia dhe goditje nga nxehtësia.
Stresi i nxehtësisë gjithashtu mund të përkeqësojë gjendjet kronike para-ekzistuese, duke çuar në vdekje të parakohshme, çrregullime psikiatrike dhe rezultate të tjera. /Gazeta Shneta/