Kolesteroli i lartë te gratë mund të vijë si pasojë e faktorëve të ndryshueshëm, si ushqyerja dhe aktiviteti fizik, por edhe e faktorëve që nuk mund të ndryshohen, si mosha, hormonet dhe gjenetika. Edhe pse disa shkaqe nuk kontrollohen dot, një stil jetese i shëndetshëm mund të ulë ndjeshëm rrezikun.
Sipas burimit Very Well Health, këta gjashtë faktorë mund të luajnë rol në rritjen e kolesterolit të gratë.
– Ndryshimet hormonale
Gjatë periudhës së perimenopauzës dhe menopauzës, nivelet e kolesterolit shpesh rriten. Rënia e estrogjenit lidhet me rritjen e kolesterolit total, LDL-së (“kolesteroli i keq”) dhe triglicerideve. Këto ndryshime hormonale rrisin edhe rrezikun për sëmundje të zemrës më vonë në jetë.
– Mosha
Me kalimin e viteve, trupi bëhet më pak efikas në largimin e kolesterolit nga gjaku. Ky efekt është më i theksuar te gratë, sidomos pas menopauzës.
– Gjendje shëndetësore
Sëmundje të caktuara si diabeti, sëmundjet kronike të veshkave, lupusi, HIV, hipotiroidizmi, apnea e gjumit dhe sindroma e vezoreve policistike (PCOS) mund të rrisin kolesterolin. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se do të zhvillohet kolesteroli i lartë, pasi ndryshimet në stilin e jetesës ndihmojnë shumë.
– Faktorët e stilit të jetesës
Ushqyerja e pasur me yndyra të ngopura dhe trans, stresi, mungesa e aktivitetit fizik, alkooli, duhani, mbipesha dhe gjumi i pamjaftueshëm janë shkaqe të shpeshta të kolesterolit të lartë.
– Medikamentet
Disa ilaçe, si steroidet, disa barna psikiatrike, beta-bllokuesit dhe diuretikët, mund të rrisin kolesterolin. Këshillimi me mjekun është i domosdoshëm.
– Gjenetika
Kolesteroli i lartë mund të trashëgohet. Hiperkolesterolemia familjare shkakton nivele shumë të larta të LDL-së dhe shpesh diagnostikohet më vonë te gratë. Një histori familjare rrit rrezikun për kolesterol të lartë. /Gazeta Shneta/