Ekspozimi ndaj rrezatimeve nga skanimet CT para moshës 22 vjeçare mund të rrisë rrezikun e kancerit të gjakut më vonë në jetë, sugjeron një studim i ri.
Tomografia e kompjuterizuar (CT) është një mjet efektiv depistues për tumoret, infeksionet dhe mpiksjen e gjakut, shkruan Health News përcjell Gazeta Shneta.
Megjithëse ekspozimi i lidhur me skanimet CT është më pak se 100 mGy dhe kualifikohet si i ulët, ai është akoma më i lartë se rrezatimi nga procedurat e tjera diagnostikuese.
Prandaj, përdorimi i gjerë i skanimeve CT ka ngritur prej kohësh shqetësime në lidhje me rreziqet e mundshme të kancerit që lidhen me ekspozimin ndaj rrezatimit jonizues, veçanërisht në pacientët e rinj.
Kjo çoi në një reduktim të numrit të CT-ve pediatrike në shumë vende dhe një reduktim të dozës pediatrike.
Studimi i ri shumëkombësh i udhëhequr nga Instituti i Barcelonës për Shëndetin Global dhe i botuar në “Nature Medicine”, analizoi të dhënat nga gati një milion njerëz nga nëntë vende evropiane të cilët iu nënshtruan të paktën një skanimi CT para moshës 22 vjeç.
Duke përdorur informacionin nga regjistrat kombëtarë të kancerit, studiuesit identifikuan 790 pacientë të cilët zhvilluan kancer në gjak gjatë një ndjekjeje mesatare prej 7.8 vjetësh. Pesëdhjetë e një nga këta pacientë i morën diagnozat para moshës 20 vjeçare.
Ata gjetën një lidhje të fortë midis dozave totale të rrezatimit të dorëzuar në palcën e eshtrave, ku prodhohen qelizat e gjakut, dhe rrezikut të zhvillimit të sëmundjeve malinje mieloide dhe limfoide.
Këto përfshijnë forma të kancerit të gjakut si leuçemia akute mieloide, limfoma Hodgkin dhe jo-Hodgkins dhe mieloma.
Një dozë prej 100 mGy u zbulua se rrit rrezikun e zhvillimit të kancerit të gjakut me rreth trefish të shanseve. Kjo sugjeron që një skanim tipik sot (me një dozë mesatare prej rreth 8 mGy) rrit rrezikun e këtyre sëmundjeve malinje me rreth 16%.
“Për sa i përket rrezikut absolut, kjo do të thotë se, për çdo 10,000 fëmijë që bëjnë një skanim CT, mund të presim të shohim rreth 1-2 raste të kancerit në 12 vitet pas ekzaminimit.
Autorja e parë, Magda Bosch de Basea
Studimi nuk provon një shkak të drejtpërdrejtë midis një skanimi CT dhe rrezikut të kancerit të gjakut. Megjithatë, studiuesit thonë se gjetjet theksojnë rëndësinë e vazhdimit të aplikimit të masave strikte të mbrojtjes radiologjike, veçanërisht në pacientët pediatrikë.
Simptomat e kancerit të gjakut
Kanceret e gjakut shkaktohen nga mutacionet e ADN-së, por faktorët mjedisorë si ekspozimi ndaj rrezatimit ose kimikateve të caktuara mund të rrisin gjithashtu rrezikun e zhvillimit të gjendjes.
Virusi Epstein-Barr, HIV dhe infeksionet e virusit të limfomës/leuçemisë me qeliza T njerëzore konsiderohen gjithashtu si faktorë rreziku për zhvillimin e limfomave dhe leuçemive.
Simptomat e kancerit të gjakut zakonisht përfshijnë:
– Ethe, të dridhura.
– Djersitje natën.
– Lodhje e vazhdueshme, dobësi.
– Dhimbje kockash dhe kyçesh.
– Humbje peshe e pashpjegueshme.
– Kruarje e lëkurës ose skuqje të lëkurës.
– Infeksionet e shpeshta.
– Nyjet limfatike të fryra në qafë, nënsqetulla ose ijë dhe
– Anemia.
Pavarësisht se tregon një lidhje të fortë, studimi nuk provon se ekspozimi ndaj rrezatimit nga skanimet CT në të rinjtë shkakton kancer në gjak. /Gazeta Shneta/