Artriti psoriatik është një gjendje e zakonshme që prek rreth 1 në 3 persona me psoriazë. Aktualisht, diagnostikimi dhe parashikimi i gjendjes është sfidues.
Kohët e fundit, shkencëtarët kanë zhvilluar një mjet që ata thonë se mund të parashikojë rrezikun e artritit psoriatik shkruan burimi Medical News Today përcjell Gazeta Shneta.
Psoriaza, një gjendje inflamatore e lëkurës e ndërmjetësuar nga imuniteti, prek rreth 60 milionë njerëz në mbarë botën.
Më së shpeshti e lidhur me lezione të lëkurës – shpesh në formën e pllakave – psoriaza gjithashtu rrit rrezikun e çështjeve të tjera shëndetësore.
Për shembull, njerëzit me psoriazë kanë më shumë gjasa të përjetojnë obezitet, sëmundje të zemrës, sëmundje të mëlçisë yndyrore jo-alkoolike, diabeti tip 2, sindromë metabolike dhe kushte të shëndetit mendor.
Një nga sëmundjet shoqëruese më të zakonshme, që prek deri në 30% të njerëzve me diagnozë të psoriazës, është artriti psoriatik.
Çfarë është artriti psoriatik?
Artriti psoriatik është një gjendje autoimune muskuloskeletore që prek rajonet ku tendinat dhe ligamentet takohen me kockat. Shkakton dhimbje, ngurtësi dhe ënjtje të kyçeve dhe mund të çojë në dëmtime të përhershme të kyçeve.
Poashtu, nuk ka kurë për artritin psoriatik, por disa trajtime mund të lehtësojnë simptomat dhe të ngadalësojnë përparimin e saj.
Medical News Today ka biseduar me Oliver Fitzgerald, një konsulent reumatolog, profesor në Kolegjin Universitar të Dublinit në Irlandë dhe kryetar i Arthritis Ireland.
Ai shpjegoi se si diagnoza shpesh vonohet, kështu që, si rezultat, njerëzit shpesh shfaqen me sëmundje më të avancuara.
“Ka shumë trajtime të reja inkurajuese,” tha ai, “por është e vështirë të dihet se cili ilaç është i duhuri për cilin pacient.
Zhvillimi i një mjeti të ri për artrit psoriatik
Studiuesit filluan të hartojnë dhe testojnë një mjet për vlerësimin e rrezikut të artritit psoriatik, të quajtur shkurt PRESTO.
Studimi i tyre përfshiu të dhëna nga 635 njerëz me psoriazë të cilët nuk kishin sëmundje inflamatore muskuloskeletore. Këta persona janë monitoruar nga viti 2006 deri në vitin 2019.
Për secilin pjesëmarrës, studiuesit kishin informacion në lidhje me seksin, racën dhe përkatësinë etnike, mënyrën e jetesës, historinë mjekësore familjare, gjendjet e tjera mjekësore, medikamentet dhe përshkrimet e simptomave të tyre të psoriazës.
Duke përdorur këtë informacion, kalkulatori i ri krijon vlerësime të rrezikut 1 dhe 5-vjeçar.
Variablat e mëposhtëm u përfshinë në PRESTO për të llogaritur rrezikun që dikush me psoriazë të zhvillojë artrit psoriatik brenda 1 viti: mosha, seksi, histori familjare e psoriazës, ngurtësimi i shpinës në mëngjes, përdorimi i barnave sistemike biologjike si dhe dhimbje e trupit.
Variablat e mëposhtëm ndihmojnë në llogaritjen nëse dikush me psoriazë do të zhvillojë artrit psoriatik brenda 5 viteve:
– Prania e ngurtësimit të kyçeve në mëngjes.
– Indeksi i zonës dhe ashpërsisë së psoriazës (PASI): Një mjet për të vlerësuar shtrirjen dhe ashpërsinë e psoriazës.
– Lezione psoriatike të thonjve.
Duke ecur përpara në kërkimin e artritit psoriatik
Studiuesit kanë bërë një version online të kalkulatorit PRESTO për klinicistët dhe pacientët që ta përdorin. Pas plotësimit të një formulari në internet, mjeti gjeneron një rezultat rreziku për parashikimet 1-vjeçare ose 5-vjeçare.
Ky mjet përdor të dhëna që klinicistët mbledhin në mënyrë rutinore, që do të thotë se nuk ka nevojë për teste shtesë laboratorike ose vizita klinike.
Medical News Today ka biseduar edhe me një nga autoret e studimit, Dr. Lihi Eder, një profesoreshë e asociuar në Universitetin e Torontos në Kanada.
“Ky është rezultati i parë i parashikimit për të vlerësuar rrezikun e një pacienti individual me psoriazë për të zhvilluar artrit psoriatik që mbështetet plotësisht në informacionin klinik të disponueshëm dhe mund të aplikohet në çdo mjedis klinik,” tha Dr. Eder.
Deri më tani, tha ajo, mjeti është pritur mirë.
“Uebfaqja është aksesuar nga mjekë dhe studiues nga e gjithë bota. Deri më tani, reagimet janë shumë pozitive”, tha Dr. Eder.
Vlerësimi i rrezikut me testin PRESTO mund të ndihmojë gjithashtu në përshtatjen e planeve të trajtimit për t’iu përshtatur faktorëve individualë të rrezikut të një personi, të cilët gjithashtu mund të përmirësojnë rezultatet. /Gazeta Shneta/