Vajrat e farave si kanola dhe vaji i lulediellit përdoren zakonisht në ushqime të përpunuara. Tani, disa ndikues të shëndetit thonë se po shmangin vajrat e farave, duke pretenduar se acidet yndyrore omega-6 në këto vajra janë toksike dhe inflamatore.
Robert F. Kennedy, Jr, i nominuari i administratës Trump për të drejtuar Departamentin e Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore, fajësoi gjithashtu vajrat e farave si një nga “shkaqet nxitëse të epidemisë së obezitetit”, në një postim të fundit në Instagram.
Por për shumë njerëz, është e vështirë të shmangin vajrat e farave. Këta vajra janë të përhapur në furnizimin ushqimor të SHBA-së, veçanërisht në ushqimet e përpunuara, të cilat përbëjnë 60% të dietës tipike amerikane. Artikujt e zakonshëm si patatet e skuqura, kokoshkat dhe buka shpesh listojnë vajin e lulediellit ose të sojës në etiketat e tyre të përbërësve, shkruan burimi Very Well Health përcjell Gazeta Shneta.
“Shumë ushqime ultra të përpunuara kanë densitet më të ulët të lëndëve ushqyese, por vaji në vetvete është demonizuar me të vërtetë,” tha për Verywell, Judy D. Simon, dietologe e regjistruar në Qendrën Mjekësore të Universitetit të Uashingtonit.
Cilat janë përfitimet shëndetësore të vajit të farës?
Udhëzimet dietike për amerikanët rekomandojnë reduktimin e yndyrave të ngopura në favor të yndyrnave të pangopura.
Shoqata Amerikane e Zemrës (AHA), rekomandon gjithashtu konsumimin e yndyrave mono të pangopura dhe të poliunsaturuara, si ato nga vajrat e farave, arrat dhe tofu, në vend të yndyrave të ngopura ose trans.
“Kërkimet na kanë treguar gjatë viteve se konsumi i këtyre llojeve të yndyrave të pangopura ka qenë në të vërtetë i lidhur me një rrezik më të ulët të vdekshmërisë nga sëmundjet kardiovaskulare dhe kanceri, dhe kështu ato kanë pasur përfitime pozitive shëndetësore,” tha Simon.
Ndryshe nga pretendimet në mediat sociale, studimet kanë treguar se marrja dietike e acidit linoleik dhe omega-6 parësore në vajin e farës, nuk rrit shënuesit inflamatorë në gjak. Acidi linoleik në fakt mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të sëmundjeve të zemrës.
“Shqetësimet për omega-6 që nxisin inflamacionin shpesh mbitheksohen dhe nuk mbështeten fuqimisht nga prova në shkallë të gjerë”, tha Grace Derocha, dietologe e regjistruar në Detroit dhe zëdhënëse e Akademisë së Ushqyerjes dhe Dietologjisë.
Oksidimi është një tjetër arsye që disa njerëz vendosin të shmangin vajrat e farave. Nxehtësia dhe drita mund të bëjnë që acidet yndyrore të pangopura të oksidohen dhe të prodhojnë radikale të lira.
Çfarë do të thotë kjo për ju?
Ndërsa vajrat e farave si kanola dhe vaji i lulediellit janë kritikuar në mediat sociale, hulumtimet tregojnë se ato përmbajnë yndyrna të dobishme të poliunsaturuara që mund të mbështesin shëndetin e zemrës kur konsumohen në moderim.
Në vend që të largoheni tërësisht nga vajrat e farave, përqendrohuni në një dietë të ekuilibruar me ushqime të përpunuara minimalisht dhe një shumëllojshmëri yndyrnash të shëndetshme. /Gazeta Shneta/