Skanimet me CT janë një pjesë thelbësore e mjekësisë moderne, duke ndihmuar mjekët të diagnostikojnë sëmundje si kanceri, goditjet në tru dhe dëmtimet e brendshme.
Por një studim i ri i publikuar në JAMA Internal Medicine tregon se përdorimi i shpeshtë i kësaj teknologjie mund të sjellë pasoja serioze për shëndetin në të ardhmen.
Vetëm në SHBA, në vitin 2023 janë kryer rreth 93 milionë skanime me CT, dhe studiuesit parashikojnë se kjo mund të çojë në mbi 100,000 raste shtesë me kancer në vitet që vijnë. Skanimet mund të kontribuojnë deri në 5% të rasteve të reja me kancer çdo vit, nëse trendi vazhdon kështu.
Rreziku nga një skanim i vetëm është i vogël, por jo zero. **Të rinjtë dhe fëmijët** janë më të ndjeshëm ndaj rrezatimit jonizues, pasi organizmi i tyre është ende në zhvillim.
Megjithatë, mbi 90% e skanimeve bëhen te të rriturit – që mbartin ndikimin më të madh. Kanceret më të zakonshme të lidhura me skanimet janë: **kanceri i mushkërive, zorres së trashë, fshikëzës, leukemia dhe tek gratë edhe ai i gjirit.
Në krahasim me vitin 2009, kur parashikimet flisnin për rreth **29,000 raste të mundshme me kancer**, numri i tanishëm është **më shumë se trefishuar**, falë analizave më të avancuara të ekspozimit ndaj rrezatimit.
Studimi vë në dukje se nëse nuk ndryshon asgjë, kanceret e shkaktuara nga CT-të mund të arrijnë nivele të ngjashme me ato që shkakton **alkooli** apo **mbipesha**, të cilët janë faktorë të njohur rreziku.
Për të reduktuar rrezikun:
– Mjekët duhet të përdorin CT-të vetëm kur janë të domosdoshme.
– Duhet të merren në konsideratë alternativa më të sigurta si **MRI** apo **ultratingujt**, që nuk përdorin rrezatim.
– Teknologjitë e reja, si CT-të me numërim fotonësh, mund të përdorin doza më të ulëta rrezatimi.
Megjithëse nuk ka ende prova që lidhin drejtpërdrejt një skanim CT me raste të veçanta kanceri, rreziku nga rrezatimi është i njohur dhe shkencërisht i vërtetuar. **Skanimet me CT shpëtojnë jetë**, por përdorimi i tyre duhet të jetë i arsyetuar dhe i kujdesshëm.