Mjekët dhe farmacistët në të gjithë rajonin nxituan për të mbajtur të fshehura ilaçet kritike dhe për të deshifruar recetat e shkruara me dorë. Pastaj ata pritën.
Kur Dr. Tiago Villanueva mbërriti në klinikën e tij të mjekësisë familjare në Lisbonë të hënën pasdite, ajo ishte si një qytet fantazmë. Pacientët ishin dërguar të gjithë në shtëpi dhe punonjësit e shëndetësisë po përgatiteshin për një krizë me kohëzgjatje të panjohur – pothuajse si pandemia COVID-19.
Por këtë herë, nuk kishte shërbim telefonie celulare, internet dhe energji elektrike.
Ende nuk është e qartë se çfarë e shkaktoi ndërprerjen masive disa-orëshe të energjisë elektrike në Spanjë dhe Portugali, por ndikimi i saj u ndje menjëherë në të gjithë Gadishullin Iberik, i cili ka një popullsi të kombinuar prej rreth 60 milionë banorësh, raporton Euronews, transmeton Gazeta Shneta.
Bizneset u mbyllën, njerëzit ngecën në tunelet e metrosë dhe ditët e punës u shtynë.
Për punonjësit e shëndetësisë, ndërprerjet e energjisë elektrike nënkuptonin ndërprerjen e shërbimeve të rregullta, pasi ata i dhanë përparësi kujdesit urgjent mjekësor.
Spitalet mbështeteshin te gjeneratorët për të mbajtur departamentet e urgjencës të hapura dhe vazhdonin vetëm me operacionet që kërkonin më shumë kohë. Trajtimet e pacientëve me dializë u vonuan , duke rezultuar në seanca më të shkurtra në disa raste.
Kur ndërprerja ndodhi për herë të parë rreth mesditës, ekipi i Villanueva-s “përpiqej ende për disa takime ta bënte gjithçka manualisht, duke shkruar recetat me dorë – duke bërë gjithçka si 30 vjet më parë”, tha mjeku.
Përfundimisht, ata i dërguan pacientët në shtëpi dhe pritën udhëzime nga autoritetet qendrore shëndetësore, ose që pacientët e sëmurë të paraqiteshin gjithsesi. Ata u larguan nga klinika vetëm kur dielli filloi të perëndonte, duke e bërë dukshmërinë problem, tha Villaneuva, i cili është gjithashtu president i Unionit Evropian të Mjekëve të Përgjithshëm/Mjekëve të Familjes (UEMO).
Në të dy vendet, në qendër të vëmendjes së punonjësve të shëndetësisë ishte rreziku për vaksinat, të cilat duhet të ruhen në të ftohtë. Çdo rënie e temperaturës mund t’i bëjë ato kryesisht joefektive.
Klinika e Villaneuva-s arriti të transportonte dozat e saj – siç janë vaksina kundër fruthit, shytave dhe rubeolës dhe një vaksinë që mbron fëmijët e vegjël nga tuberkulozi (TB) – në një spital aty pranë, por ende nuk është e qartë nëse të gjitha institucionet e kujdesit shëndetësor parësor në të gjithë Portugalinë mund të bëjnë të njëjtën gjë.
“Po flasim për mijëra frigoriferë që duhet të kenë një gjenerator që punon vazhdimisht për të ruajtur cilësinë e vaksinave”, tha Dr. João Paulo Magalhães, nënkryetar i Shoqatës Portugeze të Mjekëve të Shëndetit Publik.
“Ndoshta, ka disa vaksina që nuk janë më të zbatueshme në këtë pikë”, tha ai.
Ndërkohë, në Terrassa, një qytet jashtë Barcelonës, farmacisti Jordi Nicolás i tha Euronews Health se farmacitë e spitaleve ishin gjithashtu në gjendje të përdornin gjeneratorët e spitaleve, duke siguruar që ilaçet dhe vaksinat e tyre të mbaheshin të ftohta.
Por kishte një pengesë tjetër: shumë farmaci në Spanjë janë automatizuar, që do të thotë se ekipi i Nicolás duhej të gjente zgjidhje alternative për të siguruar që ilaçet kritike, të tilla si ato që përdoren në kujdesin intensiv, të ishin ende të arritshme edhe kur energjia elektrike ishte e fikur.
Farmacistët po përgatiteshin gjithashtu për mundësinë që ndërprerja e energjisë elektrike të zgjaste për disa ditë, tha Nicolás. Në atë rast, ata nuk do të dinin se cilët pacientë u janë përshkruar cilat ilaçe, sepse shumica e këtij informacioni ruhet në një regjistër mjekësor elektronik që mund të mos jetë i disponueshëm.
“Kjo situatë na bën të ditur se është e rëndësishme të krijojmë plane emergjence. Në këtë moment ne varemi shumë nga energjia”, tha ai.
Në Portugali, Magalhães u pajtua. Jashtë spitaleve, farmacistët nuk ishin në gjendje të përpunonin recetat të hënën, gjë që shkaktoi “shumë ndërprerje”, tha ai.
“Sistemi nuk funksiononte dhe ishte paksa serioz për sa i përket pasojave të mundshme”, tha Magalhães.
Nëse ndërprerja do të kishte zgjatur më shumë se një ditë, shtoi ai, “kjo do të kishte pasoja për pacientët”.
Ndërkohë, Villaneuva shpreson që të hartohen plane emergjence për të siguruar që klinikat e mjekësisë familjare të mund të komunikojnë me autoritetet qendrore shëndetësore gjatë urgjencave.
Ai po mendon të blejë një radio, e cila ishte mjeti i vetëm i informacionit për shumë njerëz kur shërbimi celular u ndërpre.
Megjithatë, për momentin, punonjësit e shëndetësisë në të gjithë Portugalinë dhe Spanjën po i japin përparësi kthimit në shërbimet e tyre të zakonshme pas një fillimi kaotik të javës.
“Në shumicën e spitaleve në Spanjë, energjia u rikthye rreth orës 9 ose 10 të mbrëmjes, kështu që duket si një fund i lumtur”, tha Nicolás./Gazeta Shneta/