Ushqimet ultra të përpunuara mund të jenë të dëmshme për shëndetin tonë. Një studim i ri kërkoi të kuptonte nëse vetë përpunimi apo përbërësit janë ata që kanë vërtet rëndësi.
Njerëzit që gatuajnë vakte minimalisht të përpunuara në shtëpi humbasin më shumë peshë sesa nëse hanë vakte të gatshme, ultra të përpunuara – edhe nëse këto ushqime janë të shëndetshme, ka zbuluar një studim i ri në Mbretërinë e Bashkuar.
Ekspertët e ushqimit kanë theksuar prej kohësh ushqimet ultra të përpunuara si një nxitës kryesor të krizës së obezitetit, e cila prek rreth një në tetë persona në të gjithë botën.
Këto ushqime shpesh kanë përmbajtje të lartë yndyrnash të ngopura, sheqeri dhe kripe, për shembull patatinat, darkat e ngrira dhe mishrat e përpunuar. Por ato përfshijnë edhe produkte bazë si buka integrale dhe fasulet e pjekura, që do të thotë se ushqimet ultra të përpunuara nuk janë gjithmonë të pashëndetshme.
Kjo ka nxitur shumë debate nëse janë përbërësit apo vetë përpunimi që kanë vërtet rëndësi kur bëhet fjalë për shëndetin tonë, shkruan Euronews, transmeton Gazeta Shneta.
Studimi më i fundit, tregon se dietat me përpunim minimal janë më të mira për humbjen e peshës – por dietat e pasura me ushqime ultra të përpunuara mund të jenë ende të shëndetshme për sa kohë që përmbushin udhëzimet ushqyese.
“Heqja e plotë e [ushqimeve ultra të përpunuara] nga dieta jonë nuk është realiste për shumicën prej nesh”, tha në një deklaratë Tracy Parker, drejtuese e të ushqyerit në Fondacionin Britanik të Zemrës.
“Por përfshirja e ushqimeve më të përpunuara minimalisht – si vaktet e freskëta ose të gatuara në shtëpi – së bashku me një dietë të ekuilibruar mund të ofrojë gjithashtu përfitime të shtuara”, shtoi Parker.
Gjetjet bazohen në një studim të vogël klinik që përfshin 55 të rritur në Angli. Përpara studimit, pjesëmarrësit kishin tendencë të ndiqnin dieta të dobëta ushqyese të përbëra kryesisht nga ushqime ultra të përpunuara, dhe mesatarisht, ata kishin një indeks të masës trupore (BMI) prej rreth 33, që konsiderohet obezitet.
Studimi i ndau të rriturit në dy grupe. Njëri grup filloi një dietë me ushqime minimale të përpunuara si spageti bolonjeze të përgatitura në shtëpi ose tërshërë të pjekura gjatë natës, ndërsa tjetri hëngri vetëm ushqime ultra të përpunuara si lazanja të gatshme ose drithëra për mëngjes. Pas një pushimi njëmujor, të dy grupet ndërruan dietën, duke ngrënë vakte nga dieta tjetër për tetë javë të tjera.
Vlen të përmendet se të dyja këto dieta përmbushnin udhëzimet e Mbretërisë së Bashkuar për një dietë të shëndetshme dhe të ekuilibruar, e cila merr në konsideratë nivelet e yndyrnave të ngopura, proteinave, karbohidrateve, kripës dhe fibrave, si dhe marrjen e frutave dhe perimeve. I vetmi ndryshim ishte se sa të përpunuara ishin këto vakte.
Në fund të studimit, të dy grupet humbën peshë – por të rriturit humbën dyfishin e peshës kur ishin në dietat me pak përpunuara. Ata humbën rreth 2 përqind të peshës së tyre në këtë dietë, krahasuar me rreth 1 përqind në dietën ultra të përpunuar.
“Edhe pse një ulje prej 2% mund të mos duket shumë e madhe, kjo është vetëm gjatë tetë javëve dhe pa u përpjekur njerëzit të zvogëlojnë në mënyrë aktive konsumin e tyre”, tha Samuel Dicken, një studiues.
“Me kalimin e kohës kjo do të fillonte të bëhej një ndryshim i madh”, shtoi ai.
Gjatë një viti, burrat në dietën me ushqime minimale të përpunuara pritet të humbasin 13 përqind të peshës së tyre, krahasuar me 4 përqind në dietën ultra të përpunuar, thanë studiuesit. Për gratë, gjetjet përkthehen në një ulje të peshës prej 9 përqind në dietën me ushqime minimale të përpunuara dhe një ulje prej 4 përqind në dietën ultra të përpunuar.
Njerëzit kishin tendencë të humbnin më shumë peshë në dietën me ushqime të përpunuara minimalisht për shkak të reduktimit të masës së yndyrës dhe ujit në trup, gjë që studiuesit thanë se sugjeronte se ata kishin një përbërje më të shëndetshme të trupit në përgjithësi.
Ata gjithashtu raportuan më pak dëshira për ushqim në dietën me ushqime të përpunuara minimalisht.
Nuk kishte dallime të mëdha midis dy dietave kur bëhej fjalë për rezultatet e tjera shëndetësore, të tilla si presioni i gjakut, rrahjet e zemrës dhe shënuesit e gjakut që gjurmojnë funksionin e mëlçisë, sheqerin në gjak, kolesterolin dhe inflamacionin.
Fakti që njerëzit humbën peshë ndërsa ndiqnin dieta ultra të përpunuara tregon se këto ushqime nuk janë të gjitha të këqija, thanë ekspertë të pavarur.
“Rezultati më interesant i studimit është se pjesëmarrësit në të dy krahët humbën peshë – gjë që bie ndesh me pretendimet se ushqimet ultra të përpunuara rezultojnë në shtim në peshë”, tha në një deklaratë Gunter Kuhnle.
Studimi ka edhe disa kufizime, përkatësisht faktin se përfshinte vetëm 55 persona që i provuan të dyja dietat.
Studiues të pavarur paralajmëruan se trupit i duhet kohë që të mësohet me zakonet e reja të të ngrënit, kështu që do të nevojiteshin studime më të gjata me më shumë njerëz për të kuptuar saktësisht se si ushqimet ultra të përpunuara ndikojnë në shëndetin tonë.
Megjithatë, studiuesit thanë se rezultatet janë në përputhje me studime të tjera që tregojnë se qasja në ushqim ushqyes është thelbësore për shëndetin dhe mirëqenien tonë.
Dr. Chris van Tulleken, një nga autorët e studimit dhe një studiues që studion se si korporatat ndikojnë në shëndetin e njeriut në University College London, theksoi “disponueshmërinë e gjerë të ushqimit të lirë dhe të pashëndetshëm” si një nxitës kryesor të obezitetit dhe shëndetit të dobët në mbarë botën.
Ai bëri thirrje për veprime politike për t’i bërë opsionet e pashëndetshme më pak tërheqëse, për shembull përmes etiketave paralajmëruese, kufizimeve të marketingut dhe taksave.
Studimi, tha ai, “nënvizon nevojën për të zhvendosur fokusin e politikave larg përgjegjësisë individuale dhe tek faktorët mjedisorë të obezitetit”./Gazeta Shneta/