Shkalla e vdekshmërisë nga sëmundja hipertensive e veshkave (sëmundja e veshkave që lidhet me presionin e lartë të gjakut) është rritur me 48% në SHBA gjatë 25 viteve të fundit, me ndryshime të vazhdueshme midis grupeve demografike, sipas një hulumtimi paraprak të paraqitur në Sesionet Shkencore të Hipertensionit 2025 të Shoqatës Amerikane të Zemrës.
“Ky është studimi i parë që shqyrton të dhënat kombëtare 25-vjeçare mbi vdekjet nga sëmundjet e veshkave me hipertension në të gjitha shtetet e SHBA-së dhe grupet kryesore demografike”, tha Joiven Nyongbella, MD.
“Pavarësisht përpjekjeve kombëtare për të zvogëluar pabarazitë shëndetësore, individët me ngjyrë kishin ende mbi tre herë më shumë shkallë vdekshmërie krahasuar me grupet e tjera të njerëzve”.
Tensioni i lartë i gjakut (kur forca e gjakut që shtyn kundër mureve të enëve të gjakut është shumë e lartë) është një faktor i njohur rreziku për dëmtimin e veshkave. Është shkaku i dytë kryesor i sëmundjes së veshkave në fazën e fundit dhe kontribuon ndjeshëm në morbiditet dhe vdekshmëri, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
Tensioni i lartë i gjakut i patrajtuar mund të çojë në pasoja serioze, të tilla si atak në zemër, goditje në tru, dështim të zemrës dhe përparim drejt dështimit të veshkave. Globalisht, shkalla e vdekjes nga sëmundja kronike e veshkave është rritur me 24% nga viti 1990 deri në vitin 2021, sipas Statistikave të Sëmundjeve të Zemrës dhe Goditjes në Tru për vitin 2025 të Shoqatës Amerikane të Zemrës.
Ky studim, duke shqyrtuar të dhënat nga viti 1999 deri në vitin 2023, zbuloi se shkalla e vdekshmërisë e rregulluar sipas moshës (AAMR) për vdekjet nga sëmundja e veshkave me hipertension u rrit me 48%. Burrat, njerëzit që jetojnë në Jug dhe të rriturit me ngjyrë ose hispanikë kishin shkallë vdekshmërie më të larta se mesatarja.
“Tensioni i lartë i gjakut nuk ka të bëjë vetëm me goditjet në tru ose atakun në zemër – është gjithashtu një shkak kryesor i sëmundjeve të veshkave dhe vdekjes, veçanërisht në komunitetet me ngjyrë dhe hispanike”, tha Nyongbella. “Mesazhi është i thjeshtë: kontrolloni tensionin e gjakut, trajtojeni atë herët dhe mos e injoroni, sepse mund të çojë në probleme me veshkat që kërcënojnë jetën”.
Në këtë studim, studiuesit shqyrtuan të dhënat nga baza e të dhënave WONDER e Qendrave të SHBA-së për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) nga viti 1999 deri në vitin 2023 për të gjitha certifikatat e vdekjes të shënuara me sëmundje renale hipertensive si shkak të vdekjes.
Sëmundja e veshkave e shkaktuar nga presioni i lartë i gjakut rezultoi në 274,667 vdekje nga viti 1999 deri në vitin 2023 tek individët e moshës 15 vjeç e lart.
Nga viti 1999 deri në vitin 2023, shkalla e vdekshmërisë e rregulluar sipas moshës (AAMR) për vdekjet nga sëmundja e veshkave me hipertension u rrit nga 3.3 për 100,000 njerëz në vitin 1999 në 4.91 për 100,000 njerëz në vitin 2023, një rritje prej 48%.
Burrat kishin një AAMR mesatare më të lartë se gratë (përkatësisht 4.48 kundrejt 3.69), me një vdekshmëri 22% më të lartë tek individët me dështim të veshkave.
AAMR mesatare më e lartë ishte për individët që u identifikuan si të zinj, në 10.37 për 100,000 persona kundrejt diapazonit 3.33—3.90 për 100,000 për njerëzit në grupet e tjera të popullsisë. Individët hispanikë kishin një AAMR 15% më të lartë në krahasim me individët jo-hispanikë (përkatësisht 4.55 kundrejt 3.97).
Në të gjithë SHBA-në, Perëndimi kishte AAMR-në më të lartë të përgjithshme për vdekjet nga sëmundja e veshkave me hipertension, me 4.59 për 100,000. Në Jug, Uashingtoni, DC, (7.6 për 100,000), Tenesi (5.9) dhe Misisipi (5.83) kishin AAMR-të më të larta.
“Ky studim ofron të dhëna të rëndësishme vëzhguese që tregojnë një rritje shqetësuese (48%) të vdekjeve të rregulluara sipas moshës për shkak të sëmundjes së veshkave që lidhet me presionin e lartë të gjakut gjatë 25 viteve të fundit, veçanërisht tek burrat dhe individët me ngjyrë dhe hispanikë”, tha eksperti vullnetar i Shoqatës Amerikane të Zemrës Sidney C. Smith Jr., MD, FAHA.
“Këto gjetje janë në përputhje me Udhëzuesin e vitit 2025 të publikuar së fundmi nga AHA/ACC për Presionin e Lartë të Gjakut dhe Këshillën Presidenciale të AHA-së mbi Shëndetin Kardiovaskular dhe Metabolik të Veshkave (CKM). Të dy dokumentet theksojnë rëndësinë e trajtimit të hershëm për presionin e lartë të gjakut, lidhjen e tij të drejtpërdrejtë me sëmundjen e veshkave, si dhe ndikimin e faktorëve socialë midis popullatave me rrezik të lartë”.
Smith është kardiolog dhe profesor i mjekësisë në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit të Karolinës së Veriut, ish-president i Shoqatës Amerikane të Zemrës dhe bashkautor i Udhëzuesit të vitit 2025 të AHA/ACC për Presionin e Lartë të Gjakut; ai nuk ishte i përfshirë në këtë studim.
Gjetjet e studimit kanë disa kufizime. Vlen të përmendet se studimi është mbështetur vetëm në të dhënat e certifikatës së vdekjes, të cilat mund të përfshijnë gabime për shkak të shkaqeve të vdekjes që mungojnë ose janë etiketuar gabimisht.
Përveç kësaj, faktorët individualë shëndetësorë, si qasja në kujdes, përdorimi i ilaçeve ose dieta, nuk ishin të disponueshëm, kështu që nevojiten kërkime të ardhshme për të hetuar këta faktorë përveç të dhënave shëndetësore.
Të dhënat nga baza e të dhënave CDC WONDER u rishikuan për të gjitha certifikatat e vdekjes në SHBA nga viti 1999 deri në vitin 2023 me ndonjë nga kodet ICD-10 për sëmundjen renale hipertensive me dhe pa dështim renal të listuara si shkak vdekjeje.
Analiza përfshinte informacione demografike rreth njerëzve që kishin vdekur me dhe pa sëmundje renale hipertensive, të moshës 15 deri në 85 vjeç e lart; 54.9% ishin gra, 23.5% ishin me ngjyrë, 8.47% ishin hispanikë dhe 68% ishin nga grupe të tjera racore dhe etnike.
Shkallët e vdekshmërisë të rregulluara sipas moshës (AAMR) për 100,000 u llogaritën dhe u stratifikuan sipas vitit, seksit, racës, etnisë, shtetit dhe rajonit.
Abstrakti gjithashtu detajon llogaritjet shtesë të përdorura për të vlerësuar trendet, duke përfshirë ndryshimin mesatar vjetor në përqindje (AAPC) në testimin statistikor të vdekjeve./Gazeta Shneta/