Studimet e publikuara në PubMed Central (PMC) po sjellin prova në rritje se ekspozimi i zgjatur ndaj ekranit përmes telefonave celularë, tabletave, televizorëve dhe kompjuterëve mund të ndikojë në mënyrë të rëndësishme në zhvillimin e trurit dhe funksionet neurologjike tek fëmijët.
Këto gjetje sugjerojnë se koha e tepërt para ekranit nuk është thjesht një çështje sjelljeje, por mund të lidhet me ndryshime strukturore dhe funksionale në zhvillimin e trurit që kanë pasoja afatgjata për përqendrimin, gjumin, gjuhën dhe zhvillimin social, shkruan PubMed, transmeton Gazeta Shneta.
Një nga artikujt kyç të bazuar në të dhëna kërkimore, Impact of Screen Time on Development of Children (i publikuar në PMC), shqyrton një sërë studimesh që tregojnë se fëmijët që kalojnë shumë kohë para ekranit kanë një rrezik më të lartë të vështirësive në funksionet e vëmendjes dhe kontrollit ekzekutiv, si dhe probleme me zhvillimin gjuhësor.
Sipas këtij rishikimi, ekspozimi i zgjatur ndaj stimulimit vizual dhe auditiv nga ekranet mund të ndikojë në mënyrën se si qelizat nervore ndërveprojnë, duke ndikuar në rrjetet neurale që janë të rëndësishme për përqendrimin, planifikimin dhe zgjidhjen e problemeve. Këto efekte janë veçanërisht të vërejtura te fëmijët e vegjël, kur truri është në fazat më intensive të rritjes dhe organizimit.
Studime të tjera të analizuar në PubMed Central sugjerojnë se koha e tepërt para ekranit mund të lidhet edhe me çrregullime të gjumit dhe probleme të gjumit të shpeshta. Disa fëmijë që kalojnë shumë kohë duke përdorur pajisje digjitale para gjumit përjetojnë vështirësi në rënien në gjumë ose në cilësinë e përgjithshme të tij, gjë që mund të ketë ndikime të mëtejshme në funksionimin e përqendrimit dhe memorien e ditës së ardhshme.
Rishikime të tjera të të dhënave akademike në PMC gjithashtu bien dakord se përdorimi i tepërt i ekranit është i lidhur me vonesa në zhvillimin e gjuhës dhe vendosjen sociale. Kjo ndodh sidomos tek fëmijët nën 6 vjeç, ku koha e zëvendësuar para ekranit shpesh ndërhyn me aktivitetet e bisedave, lojës kreative dhe ndërveprimeve sociale që janë thelbësore për mësimin e gjuhës dhe ndërtimin e lidhjeve shoqërore.
Ekspertët e shëndetit mendor dhe zhvillimit të fëmijëve theksojnë se ndikimet e ekranit nuk janë vetëm çështje e kohës, por edhe e cilësisë së përmbajtjes dhe mënyrës së përdorimit. Për shembull, përdorimi aktiv me përmbajtje edukative dhe ndërveprimet e prindërve gjatë përdorimit mund të sjellë përfitime më pozitive sesa shikimi pasiv i ekranit. Megjithatë, rregullimi i përdorimit të pajisjeve dhe kufizimi i kohës është i rëndësishëm për të mbrojtur zhvillimin neurologjik dhe social të fëmijëve. /Gazeta Shneta/


