Sipas raportit më të fundit “World Air Quality Report 2025” nga IQAir, vetëm 13 vende në botë kanë ajër të sigurt për frymëmarrje, ndërsa vetëm 14% e qyteteve globale përmbushin standardet e cilësisë së ajrit, një rënie nga 17% një vit më parë.
Raporti analizoi të dhëna nga 9,446 qytete në 143 vende dhe territore, duke treguar përkeqësim të përgjithshëm të cilësisë së ajrit.
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) përcakton kufijtë e sigurt për grimcat PM2.5, të cilat janë shumë të vogla dhe depërtojnë thellë në mushkëri, duke shkaktuar sëmundje të frymëmarrjes, probleme kardiovaskulare dhe madje kancer. Vetëm tre vende evropiane – Andorra, Estonia dhe Islanda – përmbushën kufirin vjetor prej 5 µg/m³, shkruan burimi Euronews Health transmeton Gazeta Shneta.
Ndërkohë, 91% e vendeve të analizuara nuk i plotësojnë këto standarde. Vendet më të ndotura përfshijnë Pakistani, Bangladeshi, Taxhikistani, Çadi dhe Republika Demokratike e Kongos.
Qytetet më të ndotura ndodhen kryesisht në India, Pakistani dhe Kina, ku qyteti Loni në Indi renditet i pari me nivele shumë të larta ndotjeje.
Shkaktarët kryesorë janë ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu, djegia e lëndëve fosile, zjarret masive dhe stuhitë e pluhurit.
Në Evropë, ndotja u rrit ndjeshëm në Zvicër dhe Greqi për shkak të tymit nga zjarret dhe pluhurit saharian, ndërsa Malta shënoi përmirësim falë politikave më të pastra energjetike.
Megjithatë, mungesa e të dhënave mbetet problem serioz.
Sipas Qendrës për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër, shumë vende kanë dobësuar monitorimin e cilësisë së ajrit.
Siç thekson drejtori i përgjithshëm i IQAir, Frank Hammes, pa monitorim nuk mund të kuptohen plotësisht rreziqet. Rritja e aksesit në të dhëna dhe ulja e emetimeve janë thelbësore për përmirësim afatgjatë. /Gazeta Shneta/