Neuroshkencëtari Christian Doeller ka bërë një zbulim të rëndësishëm mbi mënyrën se si funksionon truri, duke treguar se ai vepron si një sistem navigimi. Për këtë punë, ai është shpërblyer me çmimin prestigjioz Çmimi Leibniz me vlerë 2.5 milionë euro.
Në Instituti Max Planck për Shkencat Njohëse dhe të Trurit, studiuesi përdor eksperimente ku pjesëmarrësit luajnë lojëra kompjuterike brenda skanerëve të trurit. Ata orientohen në një qytet virtual, ndërsa shkencëtarët matin aktivitetin e trurit në kohë reale për të kuptuar mekanizmat bazë të mendimit.
Sipas Doeller, truri nuk shërben vetëm për orientim fizik, por edhe për organizimin e kujtesës dhe njohurive.
Ai e krahason këtë me mënyrën se si njerëzit sistemojnë informacionin në hapësirë për ta kuptuar më mirë. Kjo ide lidhet edhe me teorinë e sociologut Niklas Luhmann, i cili organizonte mijëra shënime si një “hartë” të mendjes së tij.
Një nga arritjet kryesore të Doeller është studimi i të ashtuquajturave “qeliza rrjetë” (grid cells), të cilat ndihmojnë në përfaqësimin e pozicionit në hapësirë.
Studimet e publikuara në “Nature”, tregojnë se njerëzit, ashtu si kafshët, përdorin mekanizma të ngjashëm për orientim.
Kërkimet e ardhshme synojnë të kuptojnë nëse ky sistem navigimi ndikon edhe në procese të tjera si vendimmarrja, kontrolli i veprimeve dhe mësimi.
Me teknologji të avancuara si rezonanca magnetike funksionale, Doeller synon të studiojë edhe ndërveprimet sociale dhe mënyrën si truri përpunon informacionin gjatë bashkëpunimit. /Gazeta Shneta/


