Një studim i ri tregon se vdekjet nga kanceri i zorrës së trashë po rriten tek të rinjtë në Shtetet e Bashkuara, por kjo rritje nuk po prek të gjithë njësoj.
Sipas studimit të publikuar në revistën “JAMA Oncology”, rritja është më e theksuar tek të rriturit që nuk kanë diplomë universitare katërvjeçare, duke sugjeruar se faktorët socialë dhe ekonomikë mund të luajnë rol të rëndësishëm.
Studiuesit e Shoqatës Amerikane të Kancerit analizuan të dhëna nga mbi 101,000 persona të moshës 25 deri 49 vjeç që kanë vdekur nga ky lloj kanceri midis viteve 1994 dhe 2023. Në përgjithësi, shkalla e vdekshmërisë në këtë grup moshe është rritur nga rreth 3 në 100,000 banorë në rreth 4 në 100,000.
Megjithatë, rritja ishte më e madhe tek personat me nivel më të ulët arsimor. Tek ata me vetëm shkollë të mesme, shkalla e vdekshmërisë u rrit nga 4 në 5.2 për 100,000, ndërsa tek ata me diplomë universitare mbeti pothuajse e pandryshuar, rreth 2.7 për 100,000.
Ekspertët theksojnë se arsimi vetë nuk është shkaku direkt, por ai shpesh lidhet me faktorë të tjerë si të ardhurat më të ulëta, qasje më e kufizuar në kujdes shëndetësor, ushqyerje më pak të shëndetshme dhe më pak aktivitet fizik.
Kanceri i zorrës së trashë është bërë shkaku i dytë më i madh i vdekjeve nga kanceri në SHBA, pas kancerit të mushkërive.
Parashikohet që mbi 158,000 raste të reja të diagnostikohen në vitin 2026, ndërsa mbi 55,000 persona mund të humbin jetën nga kjo sëmundje këtë vit.
Studiuesit ende nuk e dinë saktësisht pse rastet po rriten tek të rinjtë, por faktorë të njohur rreziku përfshijnë obezitetin, mungesën e aktivitetit fizik, dietën e pasur me mish të përpunuar dhe historinë familjare.
Ekspertët theksojnë rëndësinë e ndërgjegjësimit dhe kontrollit të hershëm.
Shoqata Amerikane e Kancerit ka ulur moshën e rekomanduar për kontroll nga 50 në 45-vjeç. Shenjat paralajmëruese përfshijnë gjak në jashtëqitje, ndryshime në zakonet e zorrëve, humbje të pashpjegueshme në peshë dhe dhimbje të vazhdueshme barku. /Gazeta Shneta/