Një nga dilemat më të mëdha në trajtimin e kancerit të pankreasit vazhdon të mbetet: a duhet pacientët të operohen menjëherë apo të marrin fillimisht kimioterapi?
Edhe pse ndërhyrja kirurgjikale mbetet e vetmja mundësi potencialisht shëruese për kancerin pankreatik, shumë pacientë përballen me rikthim të sëmundjes brenda pesë viteve. Arsyeja kryesore lidhet me mikrometastazat e padukshme që mund të mbeten pas operacionit ose me agresivitetin biologjik të tumorit.
Së fundmi, gjithnjë e më shumë studime sugjerojnë se terapia neoadjuvante – pra kimioterapia para operacionit – mund të ulë rrezikun e rikthimit të sëmundjes, sidomos tek pacientët me rrezik të lartë. Megjithatë, ende nuk ka një përgjigje të qartë nëse kjo qasje e përmirëson në mënyrë përfundimtare mbijetesën totale.
Udhëzimet e ekspertëve ndërkombëtarë i konsiderojnë të dyja strategjitë si opsione të vlefshme: operacionin për pacientët pa faktorë të rrezikut dhe trajtimin sistemik fillimisht për ata me rrezik më të lartë. Kjo i lë mjekët përballë një “zone gri” në vendimmarrje.
Nga njëra anë, qasja tradicionale – operacioni i ndjekur nga kimioterapia – mbështetet nga provat më të forta klinike. Një studim i madh ka treguar se pacientët që marrin kimioterapi pas operacionit jetojnë mesatarisht më gjatë krahasuar me trajtimet më të vjetra.
Por kjo strategji ka kufizime të rëndësishme. Jo të gjithë pacientët arrijnë të rikuperohen mjaftueshëm pas operacionit për të nisur trajtimin me kimioterapi, ndërsa disa zhvillojnë metastaza shumë shpejt pas ndërhyrjes.
Në anën tjetër, fillimi me kimioterapi mund të trajtojë sëmundjen e fshehur që në fazat e hershme dhe të identifikojë pacientët me sëmundje më agresive, duke shmangur operacione të rënda që mund të mos sjellin përfitim.
Megjithatë, kjo qasje nuk është pa rreziqe. Në disa raste, pacientët mund të trajtohen më shumë seç duhet ose të humbasin mundësinë për operacion nëse sëmundja përparon gjatë kimioterapisë.
Rezultatet e studimeve të fundit janë të përziera. Disa tregojnë përfitime të qarta nga terapia para operacionit, ndërsa të tjera sugjerojnë se operacioni i menjëhershëm mund të jetë më efektiv në raste të caktuara.
Ekspertët theksojnë se nuk ekziston një zgjidhje e vetme për të gjithë pacientët. Vendimi duhet të merret individualisht, duke marrë parasysh madhësinë dhe përhapjen e tumorit, gjendjen shëndetësore të pacientit dhe faktorë të tjerë biologjikë.
Në pritje të rezultateve nga studime të reja ndërkombëtare, një gjë mbetet e qartë: trajtimi i kancerit të pankreasit kërkon qasje të personalizuar dhe bashkëpunim të ngushtë mes specialistëve dhe pacientit për të zgjedhur strategjinë më të përshtatshme.