Lajmet për shpërthimet e sëmundjeve infektive mund të ndikojnë në mënyrë të padukshme te mënyra se si mendojmë, gjykojmë dhe ndërveprojmë me të tjerët, edhe nëse nuk jemi të ekspozuar drejtpërdrejt ndaj rrezikut. Psikologët e shpjegojnë këtë fenomen me atë që quhet “sistemi imunitar i sjelljes”, një mekanizëm psikologjik i zhvilluar gjatë evolucionit për të na ndihmuar të shmangim infeksionet.
Ndryshe nga sistemi biologjik imunitar, i cili lufton patogjenët pasi hyjnë në organizëm, sistemi imunitar i sjelljes synon të parandalojë kontaktin me burimet e mundshme të infeksionit. Ai aktivizohet nga sinjale si pamjet e plagëve, ushqimi i prishur ose lajmet për epidemi, duke nxitur emocione si neveria dhe kujdesi i shtuar, shkruan BBC.
Studimet tregojnë se, kur ky mekanizëm aktivizohet, njerëzit priren të respektojnë më shumë normat shoqërore, të bëhen më të kujdesshëm ndaj rrezikut dhe më kritikë ndaj atyre që i shkelin rregullat.
Në eksperimente laboratorike, pjesëmarrësit që kujtonin një periudhë sëmundjeje ose shihnin imazhe të lidhura me infeksione kishin më shumë gjasa të pajtoheshin me mendimin e shumicës dhe të jepnin gjykime morale më të ashpra.
Sipas disa hulumtimeve, ky mekanizëm mund të ndikojë edhe në mënyrën si perceptohen të huajt ose grupet minoritare.
Frika nga infeksioni mund të ulë besimin ndaj personave që konsiderohen “jashtë grupit”, një reagim që, sipas studiuesve, mund të ketë shërbyer në të kaluarën për të kufizuar përhapjen e sëmundjeve mes komuniteteve. Megjithatë, ekspertët theksojnë se kjo nuk do të thotë se epidemitë shkaktojnë automatikisht paragjykime ose ksenofobi, transmeton Gazeta Shneta.
Gjatë pandemisë së COVID-19, disa studime vunë re lidhje mes frikës nga virusi dhe qëndrimeve më negative ndaj pakicave ose emigrantëve, ndërsa kërkime të tjera nuk arritën të konfirmonin të njëjtat rezultate.
Shkencëtarët theksojnë se faktorë të shumtë, si arsimi, personaliteti, përvojat jetësore dhe mjedisi shoqëror, ndikojnë në mënyrën se si secili individ reagon ndaj lajmeve për sëmundjet.
Për këtë arsye, ekspertët sugjerojnë që, kur përballemi me lajme për epidemi apo sëmundje të reja, të jemi të vetëdijshëm se frika mund të ndikojë në gjykimet tona. Megjithatë, ajo nuk përcakton domosdoshmërisht vendimet apo qëndrimet tona, të cilat formësohen nga një kombinim shumë më kompleks faktorësh. /Gazeta Shneta/