Mononukleoza infektive, e njohur ndryshe si “mono”, është një sëmundje virale që prek më shpesh adoleshentët dhe të rinjtë, duke u shoqëruar me lodhje të skajshme, dhimbje fyti dhe zmadhim të nyjave limfatike. Sëmundja shkaktohet kryesisht nga virusi Epstein-Barr (EBV), pjesë e familjes së viruseve herpes.
Mononukleoza shpesh quhet edhe “sëmundja e puthjes”, pasi përhapet përmes pështymës.
Megjithatë, ajo mund të transmetohet edhe duke ndarë gota apo enë ushqimi, përmes kollitjes ose teshtitjes, e më rrallë përmes gjakut apo kontaktit seksual.
Sipas ekspertëve shëndetësorë, shumica e njerëzve infektohen me EBV gjatë fëmijërisë, kur simptomat janë të lehta ose mungojnë. Kur infeksioni ndodh në adoleshencë ose në moshë të re, rreziku për zhvillimin e mononukleozës është më i lartë.
Simptomat kryesore zakonisht shfaqen 4 deri në 6 javë pas infektimit dhe përfshijnë lodhje ekstreme, temperaturë, dhimbje fyti, zmadhim të bajameve, dhimbje koke, dhimbje muskujsh, humbje oreksi dhe, në disa raste, zmadhim të shpretkës ose mëlçisë. Lodhja mund të zgjasë për javë, madje edhe për muaj.
Diagnostikimi bëhet në bazë të simptomave, ekzaminimit fizik dhe analizave të gjakut, përfshirë testin Monospot dhe analizat për antitrupat ndaj virusit Epstein-Barr. Në disa raste, testet e hershme mund të dalin negative dhe të kërkohet përsëritja e tyre.
Trajtimi është kryesisht simptomatik, pasi nuk ekziston një kurë specifike për këtë sëmundje virale. Mjekët rekomandojnë pushim, marrje të mjaftueshme të lëngjeve dhe përdorim të barnave për uljen e temperaturës dhe dhimbjeve. Antibiotikët nuk kanë efekt dhe, në disa raste, mund të shkaktojnë skuqje të lëkurës.
Personave me zmadhim të shpretkës u këshillohet të shmangin sportet e kontaktit për disa javë, për shkak të rrezikut të rrallë, por serioz, të çarjes së saj.
Ekspertët theksojnë se shumica e pacientëve shërohen plotësisht, megjithatë këshillohet konsultim me mjekun në rast të dhimbjeve të forta abdominale, vështirësive në frymëmarrje apo gëlltitje, verdhëzës ose temperaturës së vazhdueshme./Gazeta Shneta/