Eko-ankthi është termi që përshkruan reagimet emocionale të njerëzve ndaj pritshmërive dhe përvojave të lidhura me ndryshimet klimatike, shpjegon psikologia Teresa Pereira. Ky fenomen bëhet gjithnjë më i dukshëm ndërsa ekstremet klimatike, si temperaturat e larta, thatësirat, zjarret e mëdha dhe stuhi të fuqishme, po ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e përditshme të njerëzve.
Sipas burimit Euronews Health, në Portugali, stuhi të fundit kanë shkaktuar dëme të konsiderueshme, veçanërisht në rajonin e Leirias, me humbje të mundshme që kalojnë një miliard euro.
Megjithatë, ndikimi nuk matet vetëm në dëmet materiale, por edhe në shëndetin mendor të popullsisë.
Eko-ankthi mund të shfaqet përmes simptomave të ankthit, frikës, zemërimit, ndjenjës së fajeve, ndryshimeve në gjumë, humbjes së oreksit apo uljes së performancës shkollore tek të rinjtë, transmeton Gazeta Shneta.
Teresa Pereira ndan efektet në tre nivele: të drejtpërdrejta, kur individët përjetojnë ngjarje ekstreme; të tërthorta, kur pasojat ndikojnë në infrastrukturë ose mjete jetese; dhe indirekte, përmes informacionit nga media apo të tjerët.
Kështu, edhe njerëzit që nuk kanë përjetuar ngjarje direkte mund të zhvillojnë eko-ankth përmes ndërgjegjësimit për këto fenomene.
Psikologia thekson se ky reagim është normal dhe adaptiv, jo një patologji. Megjithatë, kur simptomat ndërhyjnë në jetën e përditshme, mund të jetë e nevojshme të kërkohet ndihma e profesionistëve të shëndetit mendor.
Strategjitë për të përballuar eko-ankthin përfshijnë angazhimin në aktivitete mjedisore, pjesëmarrjen në grupe dhe kontaktin me natyrën, të cilat krijojnë ndjesi të dobishmërisë, kontrollit dhe shpresës.
Studimet tregojnë se veçanërisht të rinjtë përfitojnë nga qasja pozitive dhe diskutimet e arsyetuara mbi zgjidhjet për pasojat e ndryshimeve klimatike.
Një studim europian nga “European Journal of Public Health”, i vitit 2023, me mbi 52,000 pjesëmarrës mbi 15-vjeç në 25 vende, tregoi se niveli i eko-ankthit ndryshon ndjeshëm mes vendeve: më i lartë në Gjermani (55.3%) dhe Spanjë (55.2%), dhe më i ulët në Sllovaki (22.6%) dhe Estoni (24.7%). Kjo tregon se fenomeni po përhapet globalisht dhe po kërkon vëmendje serioze ndaj shëndetit mendor. /Gazeta Shneta/