Fëmijët në mbarë botën vazhdojnë të konsumojnë më pak fruta dhe perime sesa rekomandojnë ekspertët e ushqyerjes, duke rrezikuar zhvillimin e shëndetshëm dhe mirëqenien afatgjatë. Në këtë përfundim arrin një analizë e re ndërkombëtare, e publikuar në revistën BMJ Global Health.
Studiuesit theksojnë se ushqimet me bazë bimore janë burim i rëndësishëm i vitaminave, mineraleve, fibrave dhe lëndëve të tjera ushqyese që ndihmojnë në rritjen, zhvillimin fizik dhe funksionimin normal të organizmit te fëmijët.
Analiza përfshiu të dhëna nga më shumë se 1,200 anketa ushqimore të realizuara në 185 shtete, duke vlerësuar konsumin e pesë grupeve të ushqimeve me bazë bimore: frutave, perimeve jo niseshte, perimeve me niseshte, bishtajoreve, si dhe arrave dhe farave.
Rezultatet treguan se, në nivel global, foshnjat nën moshën njëvjeçare konsumojnë mesatarisht pak më shumë se një porcion fruta ose perime në ditë, ndërsa adoleshentët konsumojnë mesatarisht më pak se katër porcione në ditë, nivel që mbetet nën rekomandimet e ekspertëve.
Autori kryesor i studimit, Sydney Yearley nga Universiteti Tufts në Boston, tha se zakonet ushqimore të krijuara gjatë fëmijërisë ndikojnë në shëndetin gjatë gjithë jetës.
“Zakonet ushqimore të krijuara në fëmijëri mund të ndikojnë në shëndetin gjatë gjithë jetës, megjithatë zbuluam se konsumi i ushqimeve të shëndetshme me bazë bimore mbetet i ulët te fëmijët dhe të rinjtë në mbarë botën”, tha Yearley.
Situata ndryshon me rritjen e moshës
Studimi vuri në dukje një dallim interesant në Shtetet e Bashkuara. Foshnjat dhe fëmijët e vegjël konsumojnë më shumë fruta dhe perime krahasuar me bashkëmoshatarët e tyre në shumë vende të tjera, por me rritjen e moshës ky konsum bie ndjeshëm.
Sipas studiuesve, fëmijët amerikanë nën moshën dyvjeçare konsumojnë gati tre porcione fruta ose perime në ditë, ndërsa ata nga 2 deri në 19 vjeç konsumojnë mesatarisht më pak se dy porcione.
Ekspertët vlerësojnë se kjo tregon se familjet krijojnë zakone të mira ushqimore në vitet e para të jetës së fëmijës, por hasin vështirësi për t’i ruajtur ato gjatë fëmijërisë dhe adoleshencës.
Pse është i rëndësishëm konsumimi i frutave dhe perimeve?
Sipas autorëve, mungesa e frutave dhe perimeve në dietë mund të ndikojë negativisht në shëndetin fizik dhe mendor të fëmijëve.
“Kur fëmijët nuk marrin ushqimet e duhura, dëmtohet funksionimi i trupit dhe i trurit, duke ndikuar në nivelin e energjisë, metabolizmin, aftësinë për të mësuar dhe gjendjen emocionale”, tha bashkautori i studimit, Dr. Dariush Mozaffarian, drejtor i Institutit Food is Medicine në Universitetin Tufts.
Megjithëse studimi tregon se konsumi global i ushqimeve të shëndetshme me bazë bimore është rritur gradualisht nga viti 1990 deri në vitin 2018, studiuesit theksojnë se shumica e fëmijëve ende nuk arrijnë sasitë e rekomanduara.
Ata bëjnë thirrje për politika që përmirësojnë qasjen e fëmijëve dhe adoleshentëve në ushqime të shëndetshme, me synimin për të parandaluar problemet shëndetësore dhe për të nxitur zakone më të mira ushqimore që në moshë të hershme.