Fruthi, një sëmundje që konsiderohej pothuajse e zhdukur në shumë vende, po rikthehet fuqishëm në Evropë. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka njoftuar se Armenia, Austria, Azerbajxhani, Spanja, Mbretëria e Bashkuar dhe Uzbekistani kanë humbur statusin “pa fruth”, pas rritjes së ndjeshme të rasteve gjatë vitit 2024.
Sipas OBSH-së, një shtet e humb këtë status nëse transmetimi i virusit vazhdon pa ndërprerje për më shumë se një vit, çka tregon rikthim endemik të sëmundjes. Ekspertët paralajmërojnë se fruthi është zakonisht sëmundja e parë që rishfaqet kur bien normat e vaksinimit.
“Përmes forcimit të mbikëqyrjes, përmirësimit të reagimit ndaj shpërthimeve dhe përpjekjeve të fokusuara për të arritur komunitetet e pavaksinuara, të gjitha vendet mund ta arrijnë dhe ta ruajnë eliminimin e fruthit,” ka deklaruar Bhanu Bhatnagar, zëdhënës i OBSH-së për Evropën.
Rritje e shpejtë e rasteve
Të dhënat tregojnë një situatë shqetësuese në disa vende evropiane. Në Angli, gjatë vitit 2024 janë regjistruar 2,911 raste të konfirmuara laboratorikisht, shifra më e lartë që nga viti 2012. Vetëm gjatë vitit 2025 janë raportuar 957 raste, shumica te fëmijët nën moshën 10 vjeç.
Edhe Spanja po përballet me rritje të vazhdueshme. Në vitin 2025 janë raportuar rreth 400 raste, dyfish më shumë se në vitin 2024 dhe një rritje drastike krahasuar me vetëm 11 raste në vitin 2023.
Në Austri, autoritetet shëndetësore kanë raportuar 542 raste në vitin 2024, krahasuar me 186 raste një vit më parë.
Fruthi endemik në 12 shtete
Situata mbetet e rëndë në mbarë kontinentin. Sipas Qendrës Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC), gjatë vitit 2024 në Bashkimin Evropian janë raportuar 35,212 raste fruthi, një rritje dhjetëfish krahasuar me vitin paraprak.
Fruthi është aktualisht endemik në 12 vende, përfshirë Bosnjë dhe Hercegovinën, Francën, Gjermaninë, Italinë, Poloninë, Rumaninë, Turqinë dhe Ukrainën. Rumania kryeson me 30,692 raste në vitin 2024, nga 3,371 raste sa ishin në vitin 2023.
Më të prekurit janë foshnjat nën moshën një vjeç, të ndjekura nga fëmijët e moshës 1 deri në 4 vjeç.
Vaksinimi mbetet mbrojtja kryesore
OBSH thekson se shumica dërrmuese e rasteve janë te persona të pavaksinuar dhe bën thirrje për ruajtjen e mbulimit minimal prej 95 për qind me dy doza të vaksinës kundër fruthit.
Fruthi është një nga viruset më ngjitëse në botë – rreth 90 për qind e personave joimunë që ekspozohen ndaj virusit infektohen. Nuk ka trajtim specifik për fruthin, por sëmundja parandalohet në mënyrë efektive përmes vaksinimit, duke e bërë imunizimin masën më të rëndësishme për mbrojtjen e shëndetit publik.