Gratë australiane që hanë kryesisht në përputhje me udhëzimet dietike australiane ose një dietë të stilit mesdhetar kanë 40% më shumë gjasa të jetojnë deri në mesin e deri në fund të të 70-tave të tyre sesa ato me dieta më të varfra.
Rishikimi kombëtar shqyrtoi marrjen e dietës dhe rezultatet shëndetësore gjatë një periudhe 17 vjeçare për një grup prej 9,584 grave të regjistruara në grupin 1946–1951 të Studimit Longitudinal Australian mbi Shëndetin e Grave (ALSWH). Pjesëmarrësit ishin të moshës 74–79 vjeç kur u mblodhën të dhënat përfundimtare. Hulumtimi u krye së bashku nga Instituti George për Shëndetin Global dhe Universiteti i Newcastle, Australi.
Gjetja më domethënëse në përgjithësi ishte se dietat e përafruara më mirë me Udhëzimet Dietare aktuale Australiane ose me një dietë të stilit mesdhetar kishin një rrezik 40% më të ulët të vdekjes krahasuar me ato me dieta më të varfra; megjithatë, lidhjet specifike midis llojit të dietës dhe sëmundjeve kardiovaskulare (CVD) dhe demencës ishin më pak të qarta. Shkaqet kryesore të vdekjes në studim ishin të lidhura me kancerin.
Autori kryesor, bashkëpunëtor i lartë i kërkimit në Politikat e Ushqimit në Institutin George për Shëndetin Global dhe Ligjërues i përbashkët në UNSW Sydney, Dr. Briar McKenzie tha se shumica e njerëzve tani janë njohur me këshillat mbizotëruese se një dietë e përbërë kryesisht nga proteina pa yndyrë, fruta dhe perime të freskëta, drithëra dhe bishtajore ishte e mirë për ne, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
“Por ky është studimi më i madh që tregon një lidhje të qartë midis këtij lloji të modelit të të ushqyerit dhe gjatësisë së jetës tek gratë australiane”, tha ajo.
“Ka pasur kërkime të kufizuara që fokusohen në efektet e dietës në shëndetin e grave në mënyrë specifike dhe me këtë studim të ri të madh, afatgjatë, ne kemi qenë në gjendje të plotësojmë disa nga boshllëqet.
“Gjetjet konfirmojnë se dietat me cilësi më të mirë janë të lidhura me një rrezik më të ulët të vdekjes nga çdo shkak – ose vdekshmëri nga të gjitha shkaqet – krahasuar me dietat që janë më të larta në ushqime diskrecionale,” tha Dr. McKenzie.
Ekipi hulumtues u befasua kur zbuloi vetëm një lidhje të kufizuar midis cilësisë së dietës dhe dy shkaqeve kryesore të vdekjes për gratë në Australi – çmendurisë dhe sëmundjeve të zemrës.
“Ky studim është një shembull i nevojës për më shumë kërkime të përqendruara te femrat ose ndarjen e të dhënave sipas seksit, për të kuptuar më mirë shkaqet dhe rezultatet e sëmundjeve si sëmundjet e zemrës tek gratë në mënyrë specifike. Shumë hulumtime të ushqyerjes deri më tani grumbullojnë informacione së bashku për gratë dhe burrat, gjë që turbullon ujërat dhe e bën të vështirë përcaktimin e këshillave për dietën sipas seksit”, tha Dr. McKenzie.
“Ndërsa popullsia plaket dhe incidenca e sëmundjeve të zemrës dhe demencës rritet, kjo marrëdhënie për gratë mund të bëhet e rëndësishme dhe për këtë arsye do të ishte e rëndësishme për t’u kuptuar dhe monitoruar”, tha ajo.
Në vitin 2022, 61% e grave australiane jetonin me mbipeshë ose obezitet, dhe më shumë se 2.6 milionë gra mbi 15 vjeç jetojnë me një formë të sëmundjes endokrine, ushqimore ose metabolike (përfshirë diabetin e tipit 2).
Bashkautorja e studimit, Profesorja Laureate Clare Collins, profesoreshë e të ushqyerit dhe dietologjisë në Universitetin e Newcastle dhe anëtare e programit të Ushqimit dhe të Ushqyerit të HMRI, tha se studimi i tyre tregoi se modelet dietike të shëndetshme të bazuara në gatimin e ushqimit të freskët në shtëpi ishin më të mirat për gratë në përgjithësi.
“Fatkeqësisht, ne e dimë gjithashtu se gratë janë në shënjestër të pamëshirshme në mediat e tyre sociale dhe në reklamat e dietave apo suplementeve të paprovuara. Nëse një dietë e modës bën premtime që duken shumë të mira për të qenë të vërteta, ka shumë të ngjarë që ato janë.
“Sigurisht, është gjithashtu e rëndësishme që gratë me faktorë të tjerë rreziku, për shembull një histori familjare të sëmundjeve të zemrës, hipertensionit, hekurit ose mangësive të tjera, ose sëmundjeve si osteoporoza, të marrin këshilla të përshtatura ushqimore nga një profesionist i kualifikuar i kujdesit shëndetësor, siç është një dietolog i akredituar praktikues”, tha Collins.
Dr. McKenzie dhe kolegët kanë mbledhur më parë prova për të treguar se mjediset ushqimore gjithnjë e më “obezogenike” të Australisë mund të ndikojnë negativisht tek gratë në mënyra të veçanta dhe mendojnë se subjekti kërkon më shumë hetim, pasi incidenca e sëmundjeve të lidhura me dietën vazhdon të rritet.
Gratë janë shpesh rojet kryesore të të ushqyerit për familjet, duke bërë shumë blerje, gatim dhe përgatitje të ushqimit. Megjithatë, ata janë gjithashtu të varfër në kohë, me shumë përgjegjësi të tjera, gjë që i bën ushqimet e paketuara – gjithnjë e më shumë më të aksesueshme dhe më të përballueshme se ushqimi i freskët – një opsion i përshtatshëm.
“Ka një rast që industria ushqimore dhe qeveria të bëjnë më shumë për të mbështetur gratë për të mbajtur zakone të shëndetshme diete, duke përfshirë rishikimin e gjërave si madhësia e porcioneve, përmbajtje ultra të përpunuara dhe politikat e marketingut, përmes një lente seksi dhe gjinie”, tha Dr. McKenzie.
Udhëzimet dietike Australiane janë aktualisht në shqyrtim. Në këtë fazë, nuk ka asnjë qëllim të deklaruar për t’u fokusuar në nevojat dietike të grave gjatë gjithë jetës së tyre, dhe jo vetëm në lidhje me fazat e tyre riprodhuese, duke përfshirë edhe në aspektin e shkaqeve kryesore të vdekjes për gratë, shumë prej të cilave janë të lidhura me dietën.
Shkaktarët kryesorë të vdekjes në popullatën e studimit ishin kanceri i gjirit (85 gra ose 13% e vdekjeve) dhe kanceri i mushkërive (80, 12%). Shkaku i vdekjes për 56 gra (8.5% e vdekjeve) u identifikua si i lidhur me CVD, dhe 19 (2.9%) kishin çmenduri të regjistruar si shkak kryesor i vdekjes. Pjesëmarrësit ishin në të 50-at në fillim të këtij studimi dhe në të 70-at në përfundim./Gazeta Shneta/