Humbja e ndjeshmërisë ndaj erës, e njohur si anosmia, është lidhur më parë me një sërë sfidash mendore dhe fizike, duke përfshirë emocione të zbutura, depresion dhe një jetëgjatësi më të shkurtër.
Një analizë e re mbi të dhënat e frymëmarrjes nga 52 vullnetarë për një periudhë 24-orëshe ka zbuluar se njerëzit me ndjeshmëri normale ndaj erës kishin të dhëna të vogla, ose “erë”, gjatë çdo frymëmarrjeje, që nuk ishin të pranishme te ata pa ndjeshmëri ndaj erës. Ky raport u publikua në revistën *Nature Communications* të martën.
Njerëzit mund të lindin pa ndjeshmëri ndaj erës, një gjendje e njohur si anosmia, ose mund ta fitojnë atë, siç ka ndodhur me shumë individë pas infeksionit me Covid. Vullnetarët në këtë studim ishin të gjithë të lindur me këtë gjendje.
Sipas vlerësimeve të Institutit Kombëtar të Shëndetit, pothuajse 1 në 4 persona ka anosmi, dhe ekspertët thonë se ky numër është ndoshta i nënvlerësuar. Një raport nga 2023 përcaktoi se më shumë se 60% e njerëzve të diagnostikuar me Covid zhvilluan anosmi. Rreth 72% e tyre e rikuperuan plotësisht ndjeshmërinë ndaj erës, ndërsa rreth një e katërta e tyre e rikuperuan pjesërisht. Afërsisht 4% e njerëzve pas infeksionit me Covid nuk e rikuperuan dot aftësinë për të ndjerë erërat.
Edhe për ata që përfshihen në 4% që nuk e rikuperojnë dot, mund të ketë ende shpresë, pasi disa mund ta rimarrin ndjeshmërinë ndaj erës deri në tre vjet pas infeksionit. Ka trajtime që mund të ndihmojnë, si trajnimi i erës ose një procedurë e njohur si bllokimi i ganglionit stellat.
Studimi ofron një pasqyrë më të thellë mbi disa nga problemet mendore që përjetojnë disa pacientë të Covid që kanë humbur ndjeshmërinë ndaj erës, thotë autori kryesor i studimit, Lior Gorodisky, një kandidat për doktoraturë në departamentin e shkencave të trurit në Institutin Weizmann të Shkencës në Rehovot, Izrael.
Inhalimet e vogla gjatë një frymëmarrjeje, të njohura si “përgjigjja ndaj erës”, janë diçka që shumica prej nesh e përjeton pa e kuptuar çdo ditë. Ato të vogla tregojnë trurit tonë për erërat e mira dhe të këqija. “Kur shkon në një pasticeri ose një fushë lulesh, sapo truri yt ka ndjerë erën e mirë të një brumi ose një lule, ti menjëherë merr një frymë më të thellë,” shpjegoi Gorodisky.
Për të përcaktuar nëse humbja e ndjeshmërisë ndaj erës mund të ndikojë në frymëmarrje, studiuesit u dhanë 52 vullnetarëve pajisje nazale që do të monitoronin frymëmarrjen gjatë ditës.
Studiuesit e mëparshëm kanë lidhur anosminë me një gamë të gjerë pasojash negative, duke përfshirë emocione të zbutura, depresion dhe jetëgjatësi më të shkurtër. Edhe pse njerëzit në studim me anosmi e kishin atë gjatë gjithë jetës së tyre, studiuesit besojnë se gjetjet e tyre do të zbatohen edhe për të tjerët që e zhvilluan këtë gjendje më vonë./Gazeta Shneta/