Një mjet i ri i bazuar në inteligjencën artificiale mund të ndihmojë në identifikimin e hershëm të fëmijëve që janë në rrezik për çrregullimin e deficitit të vëmendjes dhe hiperaktivitetit (ADHD), vite përpara se të vendoset një diagnozë formale, sugjeron një studim i ri.
Hulumtimi, i realizuar nga studiues në Duke Health dhe i publikuar në Nature Mental Health, tregon se analiza e të dhënave rutinë nga kartelat elektronike shëndetësore mund të zbulojë shenja të hershme paralajmëruese për këtë çrregullim.
ADHD është një nga çrregullimet më të zakonshme mendore tek fëmijët, që prek rreth 8 për qind të tyre, duke u shoqëruar me vështirësi në përqendrim, impulsivitet dhe hiperaktivitet. Megjithatë, shumë raste mbeten të padiagnostikuara për vite, duke vonuar ndërhyrjen dhe mbështetjen e nevojshme.
Studiuesit analizuan të dhënat shëndetësore të më shumë se 140 mijë fëmijëve, me dhe pa ADHD, duke trajnuar një model të inteligjencës artificiale për të identifikuar modele që shfaqen që nga lindja dhe gjatë fëmijërisë së hershme.
“Ne kemi një burim shumë të pasur informacioni në kartelat elektronike shëndetësore,” ka thënë Elliot Hill nga Duke University School of Medicine. “Ideja ishte të shihnim nëse këto modele të fshehura mund të ndihmojnë në parashikimin e fëmijëve që mund të diagnostikohen më vonë me ADHD.”
Sistemi rezultoi mjaft i saktë në vlerësimin e rrezikut, veçanërisht tek fëmijët mbi moshën pesë vjeç, duke ofruar rezultate të qëndrueshme pavarësisht faktorëve si gjinia, përkatësia etnike apo statusi i sigurimit shëndetësor.
Ekspertët theksojnë se identifikimi më i hershëm mund të çojë në diagnozë dhe trajtim më të shpejtë, gjë që lidhet me rezultate më të mira në aspektin akademik, social dhe shëndetësor.
“Fëmijët me ADHD përballen me vështirësi të mëdha kur nevojat e tyre nuk kuptohen dhe nuk marrin mbështetjen e duhur,” ka deklaruar Naomi Davis, duke theksuar rëndësinë e ndërhyrjeve të hershme dhe të bazuara në evidencë.
Megjithatë, studiuesit sqarojnë se ky mjet nuk synon të zëvendësojë mjekët apo të vendosë diagnozë përfundimtare. “Ky nuk është një ‘mjek artificial’,” ka theksuar Matthew Engelhard. “Është një mjet që ndihmon klinicistët të përqendrojnë më mirë kohën dhe burimet, në mënyrë që fëmijët që kanë nevojë për ndihmë të mos mbeten pa u identifikuar.”
Studiuesit shtojnë se qasje të ngjashme me inteligjencën artificiale po eksplorohen edhe për të kuptuar më mirë rreziqet dhe shkaqet e çrregullimeve mendore tek adoleshentët./Gazeta Shneta/