Një rast i ri i murtajës është zbuluar në SHBA. Pse infeksioni famëkeq është ende një gjë prezente dhe për cilat simptoma duhet të keni parasysh?
E njohur në mbarë botën për vrasjen e dhjetëra miliona njerëzve në Evropën Mesjetare e referuar si kohë e Vdekjes së Zezë, murtaja është kthyer në titujt kryesor të gazetave pasi u zbuluan një rast në Shtetet e Bashkuara, raporton Euronews Health përcjell Gazeta Shneta.
Zyrtarët shëndetësorë në shtetin e Kolorados sapo kanë konfirmuar një rast njerëzor të infeksionit famëkeq, por të rrallë bakterial, i cili sot trajtohet lehtësisht me antibiotikë.
Qendrat e SHBA për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) vlerësojnë se ka shtatë raste njerëzore të murtajës në vit në SHBA, dhe në muajin shkurt, zyrtarët e Oregonit e raportuan atë në një person që ka të ngjarë ta ketë marrë atë nga macja e tyre e sëmurë.
Jeni befasuar kur dëgjoni se murtaja është ende përreth? Ja çfarë duhet të dini.
Çfarë është murtaja?
Murtaja bubonike është forma më e zakonshme e infeksionit bakterial, e cila përhapet natyrshëm midis brejtësve si minjtë.
Ka dy forma të tjera të murtajës: murtaja septikemike (e cila përhapet në të gjithë trupin) dhe murtaja pneumonike (e cila infekton mushkëritë).
Murtaja bubonike shkakton ënjtje të dhimbshme të nyjeve limfatike që gjenden më së shpeshti në ijë, sqetull dhe qafë, të quajtura buboes. Shpesh do të përparojë dhe do të kthehet në dy format e tjera të murtajës nëse nuk trajtohet.
Simptoma të tjera të murtajës përfshijnë temperaturë e lartë e të papritur e përcjellur me të dridhura, dhimbje koke dhe dhimbje në bark, këmbë dhe krahë, sipas klinikës Cleveland.
Si e merrni atë?
Bakteret transmetohen përmes pickimeve të pleshtave të infektuar, të cilët e përhapin atë midis brejtësve, kafshëve shtëpiake dhe njerëzve.
Njerëzit gjithashtu mund të marrin murtajë përmes prekjes së lëngjeve trupore të infektuara, kështu që ekspertët e shëndetit rekomandojnë që të keni kujdes të shtuar kur trajtoni kafshë të ngordhura ose të sëmura. Murtaja gjithashtu mund të përhapet përmes pikave të frymëmarrjes të një pacienti që ka murtajë pneumonike.
Murtaja pneumonike është më vdekjeprurja dhe më e lehtë për t’u përhapur, me një shkallë vdekshmërie gati 100 për qind të patrajtuar, tha Lisa Morici, një mikrobiologe dhe imunologe në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Tulane.
Ku janë më të shpeshta rastet e murtajës?
Në SHBA, shumica e rasteve ndodhin në zonat rurale të Arizonës Veriore, Kolorados Jugore, Kalifornisë, Oregon-it Jugor dhe Nevadës Perëndimore, sipas CDC.
Në mbarë botën, murtaja gjendet më së shumti në Kongo, Madagaskar dhe Peru, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).
Sipas Qendrës Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC), murtaja ka munguar në Evropë për më shumë se gjysmë shekulli.
Si trajtohet murtaja?
Murtaja nuk u zhduk kurrë, por ne jemi bërë më të mirë në parandalimin e përhapjes së saj dhe trajtimin e saj te njerëzit.
Kur trajtohet herët me antibiotikë, murtaja mund të shërohet. Çelësi është të shkoni shpejt te një mjek – përndryshe murtaja mund të jetë vdekjeprurëse.
Dhe, siç thotë shprehja e vjetër, parandalimi është më i mirë se kurimi.
Mbajtja e zonave përreth shtëpisë pa mbeturina dhe gjëra të tjera që mund të tërheqin brejtësit mund të ulë rrezikun e infeksionit, si dhe të siguroheni që kafshët shtëpiake të jenë të përditësuara për trajtimin e pleshtave.
A ka një vaksinë kundër murtajës?
Po, por OBSH e rekomandon atë vetëm për njerëzit që janë në rrezik të lartë të infeksionit, si punonjësit e laboratorit dhe të kujdesit shëndetësor. Nuk ka asnjë vaksinë kundër murtajës në SHBA apo Evropë.
Morici tha se ka nevojë për më shumë kërkime, sepse ndërsa vaksinat e përdorura në pjesë të tjera të botës punojnë kundër murtajës bubonike, nuk ka prova të forta që të tregojnë se ato mbrojnë kundër formës pneumonike të murtajës. /Gazeta Shneta/