Për herë të parë, studiuesit kanë studiuar se çfarë ndodh në trurin e njerëzve që kanë migrenë kur nuk kanë fjetur mjaftueshëm: Mekanizmat në tru që duhet të zvogëlojnë dhimbjen nuk funksionojnë aq mirë.
Migrena karakterizohet nga dhimbje koke pulsuese, fotofobi, të vjella, të përziera dhe ndjeshmëri e shtuar ndaj zërit. Migrena është shkaku kryesor i paaftësisë tek njerëzit midis moshës 16 dhe 50 vjeç. Sëmundja prek rreth 15% të popullsisë norvegjeze, që është e ngjashme me incidencën globale.
“Këto janë vite të rëndësishme në jetën e dikujt kur bëhet fjalë për shkollën, arsimin e lartë dhe karrierën. Migrena është një barrë e madhe si për individin ashtu edhe për shoqërinë. Shumë njerëz që vuajnë nga migrena janë shumë larg punës. Ky është një çrregullim shumë i zakonshëm që duhet ta kuptojmë më mirë në mënyrë që të ofrohet një trajtim më i mirë”, thotë Petter Moe Omland, mjek dhe bashkëpunëtor postdoktoral në NTNU.
Tani ai dhe një ekip kërkimor kanë zbuluar një pjesë të re të enigmës rreth trurit që vuan nga migrena, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
“Është e njohur mirë që gjumi mund të lehtësojë dhimbjet e kokës nga migrena, sulmet e migrenës mund të fillojnë gjatë ose pas gjumit, dhe shumë njerëz me migrenë thonë se gjumi i shqetësuar shkakton sulme”, thotë Omland.
Pacientët me migrenë kanë gjithashtu cilësi të reduktuar të gjumit, më shumë lodhje gjatë ditës dhe më shumë çrregullime të gjumit krahasuar me njerëzit pa dhimbje koke. Përveç kësaj, pagjumësia shoqërohet me një rrezik në rritje të zhvillimit të migrenës.
Shumë njerëz që kanë migrenë e ndiejnë atë prekje si të dhimbshme gjatë sulmeve dhe kanë ndjeshmëri të shtuar ndaj dritës, aromës dhe prekjes midis sulmeve.
“Tani dimë më shumë rreth lidhjes midis dhimbjes dhe gjumit”, tha Omland.
Subjektet e testimit kanë sakrifikuar shumë për të ndihmuar studiuesit të gjejnë përgjigje të reja. Gjatë dy studimeve, 140 persona sakrifikuan gjumin dhe sistemi nervor i trurit të tyre u studiua dhe u mat.
Ekzaminimet janë matje të shpejta dhe të sigurta të asaj që po ndodh në tru. Në botimin e fundit nga këto studime, subjektet iu nënshtruan dhimbjes në mënyrë që studiuesit në NTNU të mësonin më shumë rreth lidhjes midis gjumit dhe migrenës.
Pjesëmarrësit në studim u ndanë në dy grupe, një grup që kishin migrenë dhe një grup i dytë me subjekte kontrolli të shëndetshme. Studimi ishte i verbër, që do të thotë se studiuesit nuk e dinin se kush i përkiste cilit grup.
Pjesëmarrësit u ekzaminuan dy herë në ditë të ndryshme. Të gjithë u ekzaminuan pas dy netësh me gjumë normal dhe pas dy netësh me gjumë të reduktuar. Të gjithë pjesëmarrësit duhej të mbanin gjithashtu një ditar gjumi, si dhe të përdornin një matës elektronik që regjistronte gjumin.
Gjatë ekzaminimit, pjesëmarrësit mbanin një kapelë me elektroda EEG. Elektrodat EEG u përdorën për të matur aktivitetin në tru gjatë dy llojeve të stimulimit të dhimbjes, një me lazer dhe një me stimulim elektrik.
Në këtë mënyrë, studiuesit ishin në gjendje të matnin aktivitetin në tru dhe të hetonin se si truri i trajtonte sinjalet e dhimbjes pas pak gjumi.
“Asgjë nga këto nuk ishte e rrezikshme, por ishte qartësisht e pakëndshme. Njerëzit me migrenë janë jashtëzakonisht të mirë në vullnetarizmin për provat sepse duan që të ketë më shumë njohuri rreth sëmundjes”, thotë Omland.
Studimi tregon se korteksi cerebral te njerëzit me migrenë reagon ndryshe ndaj dhimbjes sesa te të tjerët kur ata që vuajnë nga migrena nuk kanë fjetur mjaftueshëm. Në një studim tjetër të kohëve të fundit, studiuesit treguan se mungesa e gjumit ndikon në sistemet në tru që ngadalësojnë aktivizimin e qelizave nervore te ata që kanë migrenë.
Mund të jenë këto sisteme që bëjnë që truri të përpunojë dhimbjen dhe përshtypjet e tjera shqisore ndryshe tek ata me migrenë sesa tek ata që nuk i kanë këto dhimbje koke.
“Mekanizmat që supozohet se zvogëlojnë dhimbjen nuk funksionojnë tamam si tek njerëzit që nuk kanë migrenë. Dhimbja nuk zbutet aq sa tek njerëzit e shëndetshëm”, thotë Omland.
Vetë Omland nuk kishte migrenë kur filloi t’i studionte ato, por i zhvilloi ato për një periudhë të caktuar.
“Kisha fëmijë të vegjël, punoja si mjeke dhe isha edhe studiuese. Pas një periudhe të gjatë kur flija shumë pak, fillova të zgjohesha me sulme të forta migrene në mes të natës. Ishte shumë problematike. Truri im padyshim nuk mund të duronte të flinte kaq pak për një kohë të gjatë. Fakti që kisha vetë këto dhimbje koke u bë një motiv shtesë për të kuptuar më shumë”, tha Omland./Gazeta Shneta/