Studiuesit kanë identifikuar 17 faktorë të ndryshueshëm – gjëra që janë në kontrollin tënd – të cilët mund të ndikojnë në rrezikun për të zhvilluar tre sëmundje të mëdha të trurit: goditje në tru, demencë dhe depresion në pleqëri.
Në një përmbledhje të re, të publikuar më 3 prill në revistën “Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry të BMJ”, studiuesit analizuan kërkimet ekzistuese që përcaktojnë faktorët e rrezikut të lidhur me goditjen në tru, demencën dhe depresionin. Nga të dhënat, ata identifikuan 17 faktorë të ndryshueshëm që ishin të përbashkët për të paktën dy nga tre sëmundjet.
Këta faktorë përfshijnë si zgjedhje të stilit të jetesës – si pirja e duhanit dhe konsumimi i alkoolit – ashtu edhe faktorë socialë, si stresi dhe angazhimi me të tjerët.
Por të gjithë mund të ndikohen pozitivisht përmes ndryshimeve në sjellje ose trajtimit mjekësor. “Kjo do të thotë se ekzistojnë mundësi reale për parandalim,” tha autorja e studimit, Dr. Sanjula Singh, PhD, MSc, hulumtuese kryesore në “Brain Care Labs” të Spitalit të Përgjithshëm të Masaçusets.
Pasi shqyrtuan 59 meta-analiza të ndryshme, Singh dhe kolegët e saj gjetën 17 faktorë rreziku për demencë, depresion në pleqëri dhe goditje në tru që përputheshin me njëri-tjetrin. Ata gjithashtu matën ndikimin e secilit faktor, duke vlerësuar efektin në cilësinë e jetës dhe rrezikun për vdekje të hershme.
Këta janë 17 faktorët e identifikuar:
– Alkooli.
– Tensioni i gjakut.
– Indeksi i masës trupore (BMI).
– Glukoza në gjak esëll (niveli i sheqerit në gjak).
– Kolesteroli total.
– Simptomat depresive.
– Dieta.
– Humbja e dëgjimit.
– Funksioni i veshkave.
– Dhimbja.
– Aktiviteti fizik.
– Qëllimi në jetë.
– Gjumë i mirë.
– Pirja e duhanit
– Angazhimi social.
– Stresi. /Gazeta Shneta/