Ekspozimi ndaj alkoolit gjatë javëve të para të zhvillimit embrional ndryshon aktivitetin e gjeneve dhe metabolizmin qelizor.
Në kulturat laboratorike, u zbulua se qelizat e para të sistemit nervor janë më të ndjeshmet ndaj alkoolit. Kjo mbështet rekomandimin për të përmbajtur nga alkooli që kur planifikoni një shtatzëni.
Gjatë gastrulacionit të rregulluar fort, qelizat embrionale diferencohen në tre shtresa embrionale – endoderma, mezoderma dhe ektoderma – të cilat përfundimisht krijojnë të gjitha indet dhe organet. Biologu i ndjerë dhe i njohur i zhvillimit, Lewis Wolpert, dikur tha: “Nuk është lindja, martesa apo vdekja, por gastrulacioni që është vërtet koha më e rëndësishme në jetën tuaj”. Gastrulacioni ndodh gjatë javës së pestë të shtatzënisë, një kohë kur shumë gra nuk janë ende të vetëdijshme se janë shtatzënë.
Sipas vlerësimeve të Shoqatës Finlandeze për Aftësi të Kufizuara Intelektuale dhe Zhvillimore, 600-3,000 fëmijë lindin çdo vit në Finlandë me dëmtime të përhershme të shkaktuara nga alkooli, por për shkak të vështirësive në diagnostikim, numri i vërtetë është i panjohur.
Studiuesit kanë shqyrtuar efektet e alkoolit në këtë fazë të vështirë për t’u studiuar të zhvillimit njerëzor, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
Në studim qelizat burimore pluripotente embrionale u diferencuan në tre shtresat embrionale në enët e kulturës. Qelizat u ekspozuan ndaj dy përqendrimeve të ndryshme të alkoolit: ekspozimi më i ulët korrespondonte me më pak se 1 për ml, ndërsa ekspozimi më i lartë tejkalonte 3 për ml. Studiuesit më pas hetuan efektet e alkoolit në shprehjen e gjeneve, shënuesit epigjenetikë që rregullojnë aktivitetin e gjeneve dhe metabolizmin qelizor.
Ekspozimi më i fortë ndaj alkoolit shkaktoi më shumë ndryshime sesa doza më e ulët, dhe një marrëdhënie dozë-përgjigje u vu re si në aktivitetin e gjeneve ashtu edhe në metabolizmin. Ndryshimet më të rëndësishme metabolike u zbuluan në ciklin e metioninës së qelizave.
“Cikli i metioninës prodhon grupe metilike jetësore në qelizat tona, të cilat ngjiten në fijen e ADN-së dhe ndikojnë në rregullimin e gjeneve. Ndryshimet e vëzhguara konfirmojnë rëndësinë e këtij rregullimi epigjenetik në çrregullimet e shkaktuara nga ekspozimi ndaj alkoolit”, shpjegon studiuesi i doktoraturës Essi Wallen.
Ndryshimet më të theksuara të shkaktuara nga ekspozimi ndaj alkoolit u panë në qelizat ektodermale, të cilat krijojnë sistemin nervor dhe trurin gjatë zhvillimit. Dihet mirë se ekspozimi prenatal ndaj alkoolit është një nga shkaqet më të rëndësishme të çrregullimeve neurozhvillimore.
“Shumë nga gjenet e rëndësishme zhvillimore të ndryshuara në këtë studim janë lidhur më parë me ekspozimin prenatal ndaj alkoolit dhe karakteristikat e tij të shoqëruara, të tilla si defekte në zhvillimin e zemrës dhe të korpusit callosum, si dhe holoprosencefalinë, një dështim i trurit të përparmë për t’u ndarë siç duhet”, thotë Nina Kaminen-Ahola, e cila udhëhoqi studimin.
Sipas studimit, disa nga çrregullimet e zhvillimit të shkaktuara nga alkooli mund të shfaqen gjatë javëve të para të shtatzënisë, kur edhe ndryshimet e vogla në funksionin e gjeneve mund të ndikojnë në rrjedhën e zhvillimit. Megjithatë, nevojiten kërkime të mëtejshme për të sqaruar se sa mirë korrespondojnë modeli qelizor dhe përqendrimet e alkoolit me ekspozimin real tek njerëzit.
Ky hulumtim është pjesë e një projekti më të gjerë që heton mekanizmat me anë të të cilave alkooli ndikon në zhvillimin e hershëm dhe shëndetin e mëvonshëm. Ekspozimi ndaj alkoolit para lindjes shkakton një sërë çrregullimesh zhvillimore të referuara kolektivisht si çrregullime të spektrit të alkoolit fetal (FASD)./Gazeta Shneta/