Ëndrrat nuk janë thjesht produkte të rastësishme të mendjes, por ndikohen nga personaliteti dhe përvojat e përditshme, sugjeron një studim i ri shkencor.
Hulumtimi, i realizuar nga studiues në IMT School for Advanced Studies Lucca në Itali dhe i publikuar në Communications Psychology, analizoi mbi 3,700 përshkrime ëndrrash dhe përvojash të përditshme nga 287 pjesëmarrës të moshës 18 deri në 70 vjeç.
Gjatë një periudhe dyjavore, pjesëmarrësit regjistruan përjetimet e tyre, ndërsa studiuesit mblodhën të dhëna mbi cilësinë e gjumit, karakteristikat psikologjike, mënyrën e të menduarit dhe tiparet e personalitetit.
Rezultatet tregojnë se ëndrrat ndjekin modele të caktuara dhe nuk janë të rastësishme. Personat që gjatë ditës kanë mendime të shpërndara dhe kalojnë shpejt nga një ide në tjetrën, raportuan ëndrra më të çrregullta dhe të fragmentuara.
Në anën tjetër, ata që i konsiderojnë ëndrrat si të rëndësishme, kanë më shumë gjasa të përjetojnë ëndrra më të gjalla dhe më të strukturuara.
Studimi thekson se edhe ngjarjet e jashtme luajnë rol të rëndësishëm. Gjatë pandemisë COVID-19, për shembull, ëndrrat u bënë më intensive dhe shpesh lidhen me izolimin dhe kufizimet. Këto modele u zbehën me rikthimin gradual të jetës normale.
Sipas studiuesve, ëndrrat nuk janë kopje e drejtpërdrejtë e jetës së përditshme, por një version i transformuar i saj.
Elemente të zakonshme si puna apo ambientet shëndetësore shfaqen në forma të ndryshuara, shpesh surrealiste.
Për analizën e të dhënave, studiuesit përdorën teknologjinë e përpunimit të gjuhës natyrore (NLP), një formë e inteligjencës artificiale, e cila mundëson analizimin e përshkrimeve të ëndrrave me saktësi të ngjashme me atë të vlerësuesve njerëzorë.
Autorja kryesore e studimit, Valentina Elce, ka theksuar se ëndrrat janë një proces dinamik që formësohet nga ajo që përjetojmë dhe nga mënyra se si mendojmë.
Studiuesit përfundojnë se ëndrrat ndikohen nga faktorë të brendshëm dhe të jashtëm, duke hapur rrugë të reja për studimin e kujtesës, ndërgjegjes dhe shëndetit mendor.