Një studim i ri nga Universiteti i Stanfordit tregon se pandemia ka ndryshuar fizikisht trurin e adoleshentëve, duke i bërë strukturat e tyre të trurit të duken disa vite më të vjetra se truri i bashkëmoshatarëve të ngjashëm përpara pandemisë
Truri i adoleshentëve që u studiua pas mbylljes së pandemisë u shfaq disa vjet më i vjetër se ai i adoleshentëve që u studiua përpara pandemisë. Vetëm në vitin 2020, raportet e ankthit dhe depresionit tek të rriturit u rritën me më shumë se 25% krahasuar me vitet e mëparshme. Gjetjet e reja tregojnë se efektet neurologjike dhe shëndetësore mendore të pandemisë tek adoleshentët mund të kenë qenë edhe më të këqija, shkruan Stanford, transmeton Gazeta Shneta.
“Ne tashmë e dimë nga kërkimet globale se pandemia ka ndikuar negativisht në shëndetin mendor tek të rinjtë, por nuk e dinim se çfarë po i bënte fizikisht trurit të tyre,” tha Ian Gotlib, Profesor i Psikologjisë në Marjorie Mhoon Fair.
Ndryshimet në strukturën e trurit ndodhin natyrshëm ndërsa plakemi, vëren Gotlib. Gjatë pubertetit dhe viteve të hershme të adoleshencës, trupat e fëmijëve përjetojnë rritje të shtuar si në hipokampus ashtu edhe në amigdalë, zona të trurit që kontrollojnë përkatësisht aksesin në disa kujtime dhe ndihmojnë në modulimin e emocioneve. Në të njëjtën kohë, indet në korteks, një zonë e përfshirë në funksionimin ekzekutiv, bëhen më të holla.
Duke krahasuar skanimet MRI nga një grup prej 163 fëmijëve të marra para dhe gjatë pandemisë, studimi i Gotlib tregoi se ky proces zhvillimi u përshpejtua tek adoleshentët ndërsa ata përjetuan bllokimet e COVID-19. Deri më tani, thotë ai, këto lloj ndryshimesh të përshpejtuara në “moshën e trurit” janë shfaqur vetëm tek fëmijët që kanë përjetuar fatkeqësi kronike, qoftë nga dhuna, neglizhenca, mosfunksionimi i familjes ose një kombinim faktorësh të shumtë.
Megjithëse këto përvoja janë të lidhura me rezultate të dobëta të shëndetit mendor më vonë në jetë, është e paqartë nëse ndryshimet në strukturën e trurit që vëzhgoi ekipi i Stanford janë të lidhura me ndryshimet në shëndetin mendor, vuri në dukje Gotlib.
“Nuk është gjithashtu e qartë nëse ndryshimet janë të përhershme,” tha Gotlib, i cili është gjithashtu drejtor i Laboratorit të Neurozhvillimit, Ndikimit dhe Psikopatologjisë në Stanford (SNAP) në Universitetin Stanford. “A do të arrijë mosha e tyre kronologjike përfundimisht me ‘moshën e trurit’? Nëse truri i tyre mbetet përgjithmonë më i vjetër se mosha e tyre kronologjike, është e paqartë se cilat do të jenë rezultatet në të ardhmen. Për një 70-80-vjeçar, ju do të prisnit disa probleme njohëse dhe të kujtesës bazuar në ndryshimet në tru, por çfarë do të thotë për një 16-vjeçar nëse truri i tyre po plaket para kohe?
Fillimisht, shpjegoi Gotlib, studimi i tij nuk ishte krijuar për të parë ndikimin e COVID-19 në strukturën e trurit. Para pandemisë, laboratori i tij kishte rekrutuar një grup fëmijësh dhe adoleshentësh nga e gjithë Zona e Gjirit të San Franciskos për të marrë pjesë në një studim afatgjatë mbi depresionin gjatë pubertetit – por kur goditi pandemia, ai nuk mund të kryente skanime MRI të planifikuara rregullisht në ata të rinj.
“Pastaj, nëntë muaj më vonë, ne patëm një rifillim të vështirë,” tha Gotlib.
Pasi Gotlib mundi të vazhdonte skanimet e trurit nga grupi i tij, studimi ishte një vit pas planit. Në rrethana normale, do të ishte e mundur të korrigjohej statistikisht për vonesën gjatë analizimit të të dhënave të studimit – por pandemia ishte larg nga një ngjarje normale. “Kjo teknikë funksionon vetëm nëse supozoni se truri i 16-vjeçarëve sot është i njëjtë me trurin e 16-vjeçarëve para pandemisë në lidhje me trashësinë kortikale dhe vëllimin e hipokampalit dhe amigdalës,” tha Gotlib. “Pasi shikuam të dhënat tona, kuptuam se nuk janë. Krahasuar me adoleshentët e vlerësuar para pandemisë, adoleshentët e vlerësuar pas mbylljes së pandemisë jo vetëm që kishin probleme më të rënda të shëndetit mendor të brendshëm, por gjithashtu kishin reduktuar trashësinë kortikale, vëllim më të madh të hipokampalit dhe amigdalës dhe moshë më të avancuar të trurit.
Këto gjetje mund të kenë implikime të mëdha për studime të tjera gjatësore që kanë përfshirë pandeminë. Nëse fëmijët që përjetuan pandeminë tregojnë zhvillim të përshpejtuar në trurin e tyre, shkencëtarët do të duhet të japin llogari për atë normë jonormale të rritjes në çdo hulumtim të ardhshëm që përfshin këtë brez.
Në të ardhmen, Gotlib planifikon të vazhdojë të ndjekë të njëjtin grup fëmijësh gjatë adoleshencës së mëvonshme dhe moshës madhore, duke gjurmuar nëse pandemia COVID ka ndryshuar trajektoren e zhvillimit të trurit të tyre për një afat të gjatë. Ai gjithashtu planifikon të gjurmojë shëndetin mendor të këtyre adoleshentëve dhe do të krahasojë strukturën e trurit të atyre që ishin të infektuar me virus me ata që nuk ishin të infektuar, me qëllimin për të identifikuar ndonjë dallim delikate që mund të ketë ndodhur./Gazeta Shneta/