Trupi i njeriut funksionon sipas ritmeve të shumta natyrore – nga cikli gjumë-zgjim deri te rrahjet e zemrës dhe qarkullimi i gjakut në tru. Tani, shkencëtarët sugjerojnë se zorrët mund të jenë çelësi për të kuptuar koordinimin kompleks që ndodh në enët e gjakut të trurit.
Studiues nga Universiteti i Kalifornisë në San Diego (UCSD) kanë zbuluar se lëvizjet ritmike të muskujve të zorrëve mund të shpjegojnë mënyrën se si arteriolet – enë të vogla gjaku në tru – zmadhohen dhe tkurren në sinkron. Gjetjet u botuan në revistën “Physical Review Letters”.
Sipas burimit Health Day, kur qelizat nervore të trurit aktivizohen, arteriolet zmadhohen për të furnizuar më shumë oksigjen dhe lëndë ushqyese. Këto enë shpesh pulsojnë në harmoni me njëra-tjetrën, por deri tani, mekanizmi pas kësaj sinkronie mbetej mister.
Ekipi i UCSD vuri re se zorra lëviz në valë të sinkronizuara për të shtyrë ushqimin përpara, duke krijuar një model ritmik me “shkallë”. Përdorimi i modeleve matematikore tregoi se “oscilatorët e bashkëlidhur” — si segmentet e zorrëve apo enët e trurit — mund të përputhen me ritmet e njëri-tjetrit kur kanë frekuenca të ngjashme. Kjo krijon lëvizje të koordinuara, ashtu siç ndodh me tretjen.
Sipas profesorëve Massimo Vergassola dhe David Kleinfeld, kjo qasje mund të ndihmojë në kuptimin e funksioneve të trurit dhe të çrregullimeve të sistemit tretës që ndikojnë në lëvizjen e ushqimit.
“Truri është shumë më kompleks se zorra,” tha Kleinfeld, “por ky është shembull i shkencës më të mirë — një pyetje të çon drejt një tjetre, dhe secila zbulon diçka të re.” /Gazeta Shneta/