Fëmijët kanë shumë të ngjarë të njohin një fëmijë të diagnostikuar me çrregullim të spektrit të autizmit në një moment të jetës, pavarësisht nëse e dinë rreth gjendjes apo jo.
Rreth 95% e fëmijëve me aftësi të veçanta regjistrohen në shkolla të rregullta, thonë ekspertët.
“Duke pasur parasysh shkallët e diagnozës së autizmit dhe aftësinë tonë për ta identifikuar atë, shumica e fëmijëve do të takojnë një fëmijë autik në një moment gjatë viteve të tyre shkollore,” tha Dr. Taryn Liu, një neurolog pediatrik në Spitalin e Fëmijëve në Los Anxhelos.
Duke pasur parasysh këtë, prindërit duhet të jenë të përgatitur për t’i ndihmuar fëmijët e tyre të lidhen me fëmijët me autizëm, të cilët shpesh shfaqin një sërë dallimesh që mund ta lënë djalin ose vajzën e tyre të ndihen të pakëndshëm dhe konfuz, shkruan burimi Health Day përcjell Gazeta Shneta.
“Por kur fëmijët joautik bëhen miq me dikë me autizëm, kjo mund t’i ndihmojë ata të kuptojnë se ne të gjithë kemi mënyra të ndryshme për të ekzistuar në botë. Prindërit mund t’i ndihmojnë ata të lundrojnë nëpër dallimet dhe të nxisin marrëdhënie kuptimplota”.
Prindërit mund të fillojnë duke u shpjeguar autizmin fëmijëve të tyre, tha Liu. Disa informacione bazë për të ndarë përfshijnë:
– Autizmi është një gjendje që ndikon në funksionimin e trurit.
– Shkakton dallime në mënyrën se si një person komunikon ose ndërvepron me të tjerët.
– Nuk është njësoj tek të gjithë, dhe asnjë nga dy persona me autizëm nuk do të sillen saktësisht në të njëjtën mënyrë.
– Autizmi është diçka me të cilën njerëzit lindin – nuk është një sëmundje apo gjendje infektive.
“Dikush me autizëm mund të luftojë për të kuptuar emocionet, shprehjet e fytyrës dhe shakatë e të tjerëve,” tha Dr. Liu. “Autizmi mund ta bëjë të vështirë për një fëmijë të krijojë dhe të mbajë miqësi, por fëmijët me autizëm duan të bëjnë miq. Ata thjesht mund ta bëjnë atë në mënyra të ndryshme.”
Për të përgatitur një fëmijë për një miqësi të mundshme me një të ri që ka autizëm, prindërit mund të ndërmarrin disa nga hapat e mëposhtëm përpara se të jenë në moshën shkollore.
– Normalizoni dallimet. Përforconi idenë se të gjithë janë të ndryshëm, me forcat, dobësitë, sjelljet dhe zakonet e veta unike.
– Mësoni për të gjitha format e komunikimit. Fjalët janë vetëm një mënyrë për të komunikuar me njerëzit. Njerëzit përdorin gjithashtu gjeste, kontakt me sy, shprehje të fytyrës dhe veprime fizike për të demonstruar ndjenjat. Njerëzit me autizëm ndonjëherë luftojnë me këto forma të komunikimit.
Nëse fëmija juaj ka një shok klase me autizëm, mund të ndani këshilla të mëtejshme për t’i ndihmuar ata të ofrojnë miqësi dhe të kuptojnë reagimet e shokut të tyre:
– Jini miqësor. Qasuni fëmijëve me autizëm si çdo fëmije tjetër, duke biseduar me ta ose duke i ftuar të luajnë. Jo të gjithë do të përgjigjen, por të qenit miqësor mund t’i ndihmojë ata të ndihen të mirëpritur.
– Kufizoni pritshmëritë. Njerëzit me autizëm komunikojnë ndryshe dhe në mënyra që mund të shkaktojnë ndjenja të lënduara. Ata mund të largohen, të thonë diçka të vrazhdë, të sillen jashtëzakonisht turpshëm ose të shikojnë larg. Mos i merrni këto veprime personale, sepse ata ndoshta nuk e kuptojnë se si këto veprime i bëjnë të tjerët të ndihen.
– Kërkoni gjëra të përbashkëta. Edhe pse një fëmijë mund të shohë dallimet vetëm në fillim, nëse shikon më nga afër, ndoshta do të gjejë diçka të përbashkët me shokun e klasës.
– Mendoni të luani pranë mikut tuaj, në vend që të luani me të. Disa fëmijë me autizëm e kanë më të lehtë të luajnë pranë të tjerëve sesa drejtpërdrejt me të tjerët. Ata mund të mos dëshirojnë të angazhohen në aktivitete që kërkojnë ndërveprime para-prapa.
“Çdo miqësi që ka fëmija juaj është unike dhe sjell diçka në tryezë,” tha Dr. Liu. Gjëja më e mirë që një fëmijë mund të bëjë është të jetë i sjellshëm dhe të përpiqet të kuptojë shokun e tij pa pritur se si do të përgjigjet në këmbim. /Gazeta Shneta/