Ekspozimi ndaj kimikateve që prishin sistemin endokrin gjatë shtatzënisë mund të rrisë rrezikun e obezitetit dhe hipertensionit tek fëmijët, sugjeron një studim i ri.
Ndërprerësit endokrine (EDC) janë kimikate që gjenden pothuajse kudo në mjedisin tonë.
Ato mund të gjenden në kozmetikë, benzinë, produkte higjienike dhe pastrimi, veshje, mobilje, kanaçe, ambalazhe ushqimore dhe plastikë, shkruan Euronews, transmeton Gazeta Shneta.
Një studim i ri global nga Instituti për Shëndetin Global (ISGlobal) në Barcelonë ka treguar se ekspozimi prenatal ndaj ndërprerësve endokrinë shoqërohet me një shëndet më të dobët metabolik në fëmijëri, gjë që rrit rrezikun e sindromës metabolike në moshën e rritur.
Termi “sindromë metabolike” përfshin patologji të tilla si obeziteti abdominal, hipertensioni dhe rezistenca ndaj insulinës, të cilat së bashku rrisin gjasat për të vuajtur nga sëmundjet kardiovaskulare dhe diabeti i tipit 2.
Studimi u botua së fundmi në revistën ‘Jama Network Open’ dhe shton dëshmitë në rritje për rreziqet e këtyre kimikateve për shëndetin.
Një studim në gjashtë vende evropiane
Studimet e mëparshme kanë treguar tashmë një lidhje midis ekspozimit individual ndaj disa ndërprerësve endokrinë gjatë fazës prenatale dhe disa prej faktorëve që përbëjnë sindromën metabolike, veçanërisht mbipeshën dhe presionin e gjakut.
Por këtë herë, ekipi në ISGlobal u nis për të vlerësuar ndikimin e kombinuar të këtyre substancave në tërësinë e faktorëve të sindromës metabolike.
Studimi përfshinte 1,134 gra dhe fëmijët e tyre nga gjashtë vende evropiane: Spanja, Franca, Greqia, Lituania, Norvegjia dhe Britania e Madhe.
Ekspozimi prenatal ndaj gjithsej 45 përçarësve endokrinë u analizua duke përdorur mostrat e gjakut dhe urinës të mbledhura nga nënat gjatë shtatzënisë ose nga kordoni i kërthizës pas lindjes.
Ata u ndoqën me një ekzaminim klinik, intervistë dhe mbledhje të mostrave biologjike kur fëmijët ishin midis 6 dhe 11 vjeç për të marrë një indeks rreziku për sindromën metabolike.
Ata zbuluan se përzierjet e metaleve, substancave perfluoroalkiluar dhe polifluoroalkiluar (PFAS), pesticideve dhe retardantëve të flakës ishin të lidhura me një rrezik më të lartë të sindromës metabolike.
PFAS janë quajtur gjithashtu “kimikate përgjithmonë” sepse u duhet shumë kohë për t’u shpërbërë.
Për sa i përket metaleve, lidhja e vërejtur ishte kryesisht për shkak të efektit të merkurit, i cili mund të gjendet tek peshqit e mëdhenj.
Nga ana tjetër, klasat kimike, duke përfshirë ftalatet, bisfenolet dhe parabenet, nuk demonstruan një rrezik në rritje.
‘Përzierjet e kimikateve nga burime të ndryshme’
“Ky studim ndryshon mënyrën se si ne i shikojmë EDC-të duke theksuar se ne jemi të ekspozuar ndaj përzierjeve të tyre nga burime të ndryshme si ushqimi, ajri dhe kontakti me lëkurën, në vend të kimikateve të veçanta në izolim”, tha Nuria Guil Oumrait, një studiuese e ISGlobal.
“Gjetjet tregojnë se lidhjet me rreziqet shëndetësore vërehen vetëm kur këto kimikate vlerësohen si përzierje, duke reflektuar skenarin më real të ekspozimit tonë aktual”, shtoi ajo.
“Për më tepër, për disa grupe të EDC-ve, këto lidhje ndryshonin sipas gjinisë, me vajzat që ishin më të ndjeshme ndaj PFAS-ve dhe bifenileve të poliklorinuara (PCB), gjë që shpjegohet me ndërprerjen e rrugëve të hormoneve steroide seksuale”, shpjegoi ajo.
Ekspertët thonë se më shumë rregullore qeveritare duhet të zbatohen për të kufizuar ekspozimin tonë ndaj këtyre kimikateve.
Por gjithashtu “për të parandaluar marrjen, është e rëndësishme të kemi parasysh zakonet e përditshme që mund të ndihmojnë në uljen e niveleve të ekspozimit, duke kontribuar në një mjedis më të shëndetshëm si për individët ashtu edhe për fëmijët e tyre”, tha Güil Oumrait.
Këto përfshijnë shmangien e plastikës gjatë ruajtjes ose gatimit të ushqimit, zgjedhjen e kozmetikës që janë pa përçarës endokrine (të tilla si parabenet, benzofenoni, triclosani dhe ftalatet), reduktimi i marrjes së ushqimeve të përpunuara ose të konservuara dhe kufizimi i konsumit të produkteve shtazore. /Gazeta Shneta/