Ndryshimet në të menduarit dhe kujtesën me kalimin e moshës mund të ndodhin për një sërë arsyesh. Këto ndryshime nuk janë gjithmonë shkak për shqetësim. Por kur ato fillojnë të ndikojnë në jetën e përditshme, kjo mund të tregojë shenjat e para të demencës.
Një term tjetër që mund të shfaqet kur flasim për demencë është sëmundja e Alzheimerit, shkruan The Conversation përcjell Gazeta Shneta.
Pra, cili është ndryshimi?
Demenca është një term ombrellë që përdoret për të përshkruar një sërë sindromash që rezultojnë në ndryshime në kujtesë, të menduar dhe/ose sjellje për shkak të degjenerimit në tru.
Për të përmbushur kriteret për demencën, këto ndryshime duhet të jenë mjaft të theksuara për të ndërhyrë në aktivitetet e zakonshme dhe janë të pranishme në të paktën dy aspekte të ndryshme të të menduarit ose kujtesës.
Për shembull, dikush mund të ketë vështirësi të kujtojë të paguajë faturat dhe të humbasë në zona të njohura më parë.
Është më pak e njohur se demenca mund të ndodhë edhe tek fëmijët. Kjo është për shkak të dëmtimit progresiv të trurit të lidhur me më shumë se 100 çrregullime të rralla gjenetike. Dhe kjo mund të rezultojë në ndryshime të ngjashme njohëse me ato që shohim tek të rriturit.
Atëherë, çfarë është Alzheimer?
Alzheimer është lloji më i zakonshëm i demencës, që përbën rreth 60-80% të rasteve.
Pra, nuk është për t’u habitur që shumë njerëz përdorin termat demencë dhe Alzheimer në mënyrë të ndërsjellë.
Ndryshimet në kujtesë janë shenja më e zakonshme e Alzheimerit dhe kjo është ajo që publiku e lidh më shpesh me të. Për shembull, dikush me Alzheimer mund të ketë probleme të kujtojë ngjarjet e fundit ose të mbajë gjurmët e ditës ose muajit.
Ne ende nuk e dimë saktësisht se çfarë e shkakton Alzheimerin. Megjithatë, ne e dimë se është e lidhur me një grumbullim në tru të dy llojeve të proteinave të quajtura amiloid-β dhe tau.
Alzheimer mund të ndodhë edhe me forma të tjera të demencës, siç është demenca vaskulare. Ky kombinim është shembulli më i zakonshëm i një demence të përzier.
Nuk ka asnjë test të vetëm për të treguar qartë nëse keni demencë. Një diagnozë vjen pas testeve të shumta, duke përfshirë skanimet e trurit, testet e kujtesës dhe të menduarit, dhe shqyrtimi se si këto ndryshime ndikojnë në jetën tuaj të përditshme.
Të mos dish se çfarë po ndodh mund të jetë një kohë sfiduese, prandaj është e rëndësishme të flasësh me dikë për mënyrën se si ndihesh ose të kërkosh shërbime mbështetëse.
Ende ekziston një stigmë domethënëse rreth demencës. Duke mësuar më shumë rreth llojeve të ndryshme të demencës dhe duke kuptuar dallimet në mënyrën se si demenca përparon, ne të gjithë mund të bëjmë pjesën tonë për të krijuar një komunitet më miqësor ndaj demencës. /Gazeta Shneta/