Rritja e rasteve të diabetit të tipit 1 (T1D) tek fëmijët pas pandemisë së COVID-19 ka ngjallur shqetësim midis profesionistëve të shëndetit dhe hulumtuesve. Disa faktorë të mundshëm mund të shpjegojnë këtë fenomen:
Ndërkohë që COVID-19 është i njohur kryesisht për ndikimin e tij në sistemin respirator, ka prova që tregojnë se virusi mund të shkaktojë përgjigje autoimune tek disa individë. Siç ndodh me infeksionet e tjera virale, COVID-19 mund të aktivizojë sistemin imunitar, duke çuar në autoimunitet. Infeksionet e rënda mund të përshpejtojnë këto procese, duke kontribuar në zhvillimin e diabetit, shkruan Health Site, transmeton Gazeta Shneta.
Gjatë pandemisë, sistemet e shëndetësore ishin të mbingarkuara dhe shumë vizita mjekësore rutinë u shtynë ose u anuluan. Ky çrregullim mund të ketë shkaktuar vonesa në diagnozën e diabetit të tipit 1 tek fëmijët, pasi simptomat, si etja e tepruar, humbja e peshës dhe lodhja, mund të mos ishin njohur me shpejtësi si më parë. Këto simptoma mund të ishin keqinterpretuar ose anashkaluar, sidomos kur vizitat mjekësore ishin të kufizuara gjatë bllokimeve. Si pasojë, disa fëmijë mund të mos ishin diagnostikuar derisa gjendja e tyre të kishte avancuar dhe të ishte më e vështirë për t’u menaxhuar.
Pandemia ka shkaktuar ndryshime të mëdha në stilin e jetesës, me shumë fëmijë që janë bërë më të pasur me ulje të aktivitetit fizik dhe kaluan më shumë kohë brenda në shtëpi. Aktiviteti i ulët fizik, dieta e dobët dhe nivelet e rritura të stresit mund të kontribuojnë në shfaqjen e sëmundjeve autoimune. Edhe pse lidhja e drejtpërdrejtë me diabetin e tipit 1 po studiohet, stresi, sidomos, është i njohur për ndikimin e tij në funksionimin e sistemit imunitar, që mund të ndikojë në zhvillimin e sëmundjeve siç është diabeti.
Gjenetika ka një rol të rëndësishëm në zhvillimin e diabetit të tipit 1, por gjithashtu janë të rëndësishme edhe faktorët mjedisorë. Pandemia e COVID-19 mund të shërbejë si një faktor unik mjedisor që ndërvepron me prirjen gjenetike, duke çuar në shfaqjen e diabetit tek disa fëmijë. Infeksione të tjera virale, si enteroviruset, janë gjithashtu të lidhura me diabetin e tipit 1. Mundësia është që COVID-19 të veprojë si një nxitës i ri, sidomos tek fëmijët me faktorë gjenetikë të caktuar. Studime të tjera kanë vërejtur rritje të kushteve autoimune, përfshirë diabetin e tipit 1, tek fëmijët pas pandemive virale të tjera, duke sugjeruar që viruset mund të veprojnë si shkaktarë mjedisorë.
Kriza e COVID-19 çoi në ndërprerje të kujdesit rutinor për fëmijët, përfshirë vaksinimet, kujdesin pediatrik dhe monitorimin e sëmundjeve kronike. Ky mungesë e vizitave të rregullta mjekësore mund të ketë vonuar diagnozën dhe trajtimin e diabetit të tipit 1. Për fëmijët që nuk mund të vizitonin mjekët gjatë bllokimeve, mund të mos ishin diagnostikuar deri sa ata të bëheshin seriozisht të sëmurë, duke e bërë më të vështirë menaxhimin e sëmundjes.
Këta faktorë të kombinuar sugjerojnë një ndërveprim kompleks mes pandemisë së COVID-19, përgjigjeve të sistemit imunitar dhe ndryshimeve në aksesin ndaj kujdesit shëndetësor./ Gazeta Shneta/