Debati nëse rrjetet sociale krijojnë varësi është rikthyer fuqishëm pasi Komisioni Evropian vendosi se dizajni “varësues” i TikTok mund të shkelë ligjin e BE-së.
Elementë si “infinite scroll”, autoplay, njoftimet dhe përmbajtja e personalizuar u cilësuan si potencialisht të dëmshme për mirëqenien mendore dhe fizike të përdoruesve, raporton Euronews Health transmeton Gazeta Shneta.
Në SHBA, një proces gjyqësor në Kaliforni po shqyrton akuza të ngjashme ndaj platformave të Google dhe Meta, ku pretendohet se aplikacione si Instagram janë projektuar qëllimisht për t’i mbajtur përdoruesit, veçanërisht të rinjtë, të varur.
Studiuesit thonë se rrjetet sociale funksionojnë në mënyrë të ngjashme me makinat e lojërave të fatit, duke ofruar shpërblime të paparashikueshme si pëlqime dhe komente.
Këto reagime të shpejta krijojnë ndjenjë kënaqësie dhe i shtyjnë përdoruesit të postojnë vazhdimisht për ta përjetuar përsëri atë ndjesi. Funksione si butoni “like”, faqet që rekomandojnë përmbajtje dhe “infinite scroll” nxisin përdorim kompulsiv.
TikTok e përforcon këtë cikël me video të shkurtra që ndryshojnë çdo disa sekonda, duke e mbajtur trurin në pritje të vazhdueshme për diçka të re.
Sipas ekspertëve, kjo mund të çojë në konsum pasiv të përmbajtjes dhe lidhet me probleme si krahasimi social, frika se po humb diçka (FOMO), izolimi dhe madje varësia.
TikTok i ka mohuar këto akuza, duke theksuar se ofron mjete për kontrollin e kohës së përdorimit.
Shumë ekspertë argumentojnë se problemi qëndron te modeli i biznesit: sa më shumë kohë të kalojnë përdoruesit në platformë, aq më shumë fitime nga reklamat.
Një alternativë do të ishte modeli me abonim, ku përdoruesit paguajnë një tarifë të vogël dhe platformat nuk varen më nga reklamat dhe mbledhja e të dhënave.
Sipas studiuesve, ndryshime të vërteta në mënyrën si funksionojnë rrjetet sociale mund të ndodhin vetëm përmes rregullimeve ligjore dhe kufizimeve të qarta për kohën, aksesin dhe moshën e përdorimit. /Gazeta Shneta/