Shtatzënia jashtë mitrës (ektopike) ndodh kur veza e fekonduar nuk vendoset në mitër, por zhvillohet në një vend tjetër, zakonisht në një nga tubat fallopiane. Kjo është një formë e humbjes së hershme të shtatzënisë dhe zakonisht ndodh 6–8 javë pas menstruacioneve të fundit.
Kjo gjendje nuk mund të zhvillohet normalisht dhe përfundon në abort spontan ose ndërprerje të shtatzënisë. Nëse ndodh në tubat fallopiane, mund të shkaktojë çarje të tyre dhe gjakderdhje të brendshme të rrezikshme për jetën.
Simptomat kryesore përfshijnë:
– gjakderdhje vaginale;
– dhimbje barku ose shpine;
– dhimbje në shpatull;
– të përziera dhe të vjella;
– marramendje ose të fikët;
– rrahje të shpejta të zemrës;
Rreth 1 në 100 shtatzëni është ektopike. Faktorët që rrisin rrezikun përfshijnë trajtime fertiliteti si IVF, infeksione seksualisht të transmetueshme, dëmtime të tubave fallopiane, operacione të mëparshme, përdorimin e spiralës (IUD), duhanpirjen dhe moshën mbi 35 vjeç.
Diagnoza bëhet përmes analizave të gjakut për hormonin hCG dhe ekografisë (shpesh vaginale).
Trajtimi varet nga rasti dhe mund të përfshijë:
– monitorim në raste të lehta;
– medikamentin metotreksat për të ndaluar zhvillimin e shtatzënisë;
– ndërhyrje kirurgjikale në rast gjakderdhjeje ose rreziku për komplikime;
Pas trajtimit nevojiten kontrolle për të siguruar përfundimin e plotë të shtatzënisë.
Kjo përvojë mund të ndikojë emocionalisht dhe në fertilitetin e ardhshëm, si dhe rrit rrezikun për një shtatzëni tjetër ektopike.
Rekomandohet të pritet 2–4 muaj para një shtatzënie të re dhe të konsultoheni me mjekun për ndjekje të hershme.
Ky tekst është marrë nga burimi Pregnancy Birth Baby dhe është përkthyer dhe redaktuar nga Gazeta Shneta.