Fekondimi është hapi i parë dhe thelbësor drejt shtatzënisë. Ai ndodh kur një spermatozoid bashkohet me një qelizë vezë (ovul), duke formuar një qelizë të vetme të quajtur zigotë. Shanset për fekondim janë më të larta nëse marrëdhëniet seksuale kryhen brenda 72 orëve para ovulacionit ose deri në 24 orë pas tij.
Testet e shtatzënisë mund ta zbulojnë shtatzëninë rreth 11 ditë pas fekondimit, duke matur nivelin e hormonit gonadotropinë korionike humane (hCG), i njohur edhe si hormoni i shtatzënisë, shkruan burimi Very Well Health transmeton Gazeta Shneta.
Si ndodh fekondimi?
Gjatë ovulacionit, vezorja lëshon një qelizë vezë. Tek gratë me cikël menstrual 28-ditor, kjo zakonisht ndodh rreth ditës së 14-të, afërsisht dy javë para fillimit të menstruacioneve të ardhshme.
Pas lirimit, qeliza vezë qëndron në tubat fallopiane, të cilët lidhin vezoret me mitrën. Nëse aty takon një spermatozoid, mund të ndodhë fekondimi.
Edhe pse qindra spermatozoidë mund të arrijnë pranë vezës, vetëm njëri depërton në shtresën e saj të jashtme dhe e fekondon. Menjëherë pas kësaj, veza ndryshon strukturën e saj për të penguar hyrjen e spermatozoidëve të tjerë.
Nga zigota te embrioni
Pas fekondimit krijohet zigota, një qelizë e vetme që fillon të ndahet vazhdimisht. Më pas formohet blastocisti – një grumbull qelizash me një shtresë të jashtme dhe një masë të brendshme qelizore, nga e cila zhvillohet embrioni.
Për të vazhduar shtatzënia, blastocisti duhet të implantohet në mukozën e mitrës. Ky proces zakonisht ndodh 6 deri në 10 ditë pas fekondimit, rreth një javë para vonesës së menstruacioneve.
Pas implantimit, organizmi fillon të prodhojë hormonin hCG, i cili mund të zbulohet në gjak ose urinë rreth 11 ditë pas fekondimit. Në javët e para të shtatzënisë, niveli i këtij hormoni zakonisht dyfishohet çdo dy deri në tre ditë.
A çon gjithmonë fekondimi në shtatzëni?
Jo. Fekondimi është vetëm hapi i parë. Rreth gjysma e vezëve të fekonduara gjatë konceptimit natyral arrijnë të implantohen me sukses në mitër dhe të zhvillojnë një shtatzëni.
Në rastin e fekondimit in vitro (IVF), suksesi i implantimit varet nga faktorë të ndryshëm, si mosha e gruas, shkaku i infertilitetit dhe gjendja e përgjithshme shëndetësore.
Tek IVF, fekondimi ndodh në laborator, ku veza dhe spermatozoidi bashkohen jashtë trupit. Embrioni më pas transferohet në mitër ose ruhet i ngrirë për përdorim në të ardhmen.
Shenjat e para të shtatzënisë
Shumica e grave nuk ndiejnë asnjë shenjë në momentin e fekondimit. Simptomat e para zakonisht shfaqen pasi fillon prodhimi i hormonit hCG.
Shenjat e hershme mund të përfshijnë:
- Ndjeshmëri ose zmadhim të gjinjve dhe errësim të areolës.
- Të përziera.
- Lodhje.
- Ndryshime të humorit.
- Fryrje.
- Vonesë të menstruacioneve.
Shumica e testeve të shtatzënisë japin rezultat të besueshëm nga dita kur pritet cikli menstrual.
Gratë që i janë nënshtruar fekondimit in vitro këshillohen të mos bëjnë test shumë herët, pasi hormonet e përdorura gjatë trajtimit mund të japin rezultat pozitiv të rremë. Rekomandohet të priten të paktën 10 ditë pas transferimit të embrionit.
Si të rriten shanset për fekondim?
Ekspertët rekomandojnë që çiftet që planifikojnë shtatzëninë të kenë marrëdhënie seksuale gjatë 72 orëve para ovulacionit dhe deri në 24 orë pas tij, pasi kjo është periudha me probabilitetin më të lartë për fekondim.
Gjithashtu, gratë që planifikojnë shtatzëni duhet të fillojnë marrjen e vitaminave prenatale që përmbajnë të paktën 400 mikrogramë acid folik. Ky vitaminë është thelbësore për zhvillimin normal të trurit dhe shtyllës kurrizore të fetusit, procese që nisin shumë herët, shpesh përpara se gruaja ta kuptojë se është shtatzënë.
/Gazeta Shneta/