Gjykata Supreme e Kosovës ka vendosur ta shpallë të paligjshme tarifën prej 3 eurosh për personat shoqërues mbi moshën 15-vjeçare gjatë qëndrimit të pacientëve në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës, duke shfuqizuar pjesërisht Udhëzimin Administrativ nr.03/2024 për bashkëpagesat në shërbimet shëndetësore.
Vendimi është marrë pas padisë së ushtruar nga Instituti i Kosovës për Drejtësi ndaj Ministria e Shëndetësisë, ku kontestohej ligjshmëria e dispozitave që parashihnin pagesën prej 3 eurosh për çdo ditë qëndrimi në spital për shoqëruesit e pacientëve mbi 15 vjeç.
Sipas IKD-së, Ligji për Shëndetësi e përcakton bashkëpagesën si pagesë për shërbime të kujdesit shëndetësor nga personat që i marrin ato, ndërsa personat shoqërues nuk mund të konsiderohen përfitues të shërbimeve shëndetësore, pasi nuk marrin trajtim mjekësor, shërbime diagnostike apo rehabilituese.
Pas shqyrtimit të provave dhe dispozitave ligjore, Gjykata Supreme ka vlerësuar se dispozitat e kontestuara nuk kanë pasur bazë të mjaftueshme ligjore dhe se me to është zgjeruar në mënyrë të palejuar nocioni i “bashkëpagesës”.
Në aktgjykim thuhet se bashkëpagesa mund të aplikohet vetëm ndaj personave që janë përfitues të drejtpërdrejtë të një shërbimi shëndetësor, kriter që, sipas Gjykatës, nuk plotësohet nga personat shoqërues.
Gjykata po ashtu ka konstatuar se Ministria e Shëndetësisë ka tejkaluar autorizimet ligjore përmes këtij udhëzimi administrativ, duke krijuar një obligim të ri financiar pa bazë të qartë ligjore dhe në kundërshtim me parimin e legalitetit.
Sipas vendimit, tarifimi i shoqëruesve cenon të drejtën për qasje të barabartë dhe efektive në kujdesin shëndetësor, duke marrë parasysh se prania e familjarëve shpesh është e nevojshme për mbështetjen e pacientëve gjatë hospitalizimit.
Gjykata Supreme ka theksuar gjithashtu se aktet nënligjore duhet të jenë në përputhje me ligjin dhe nuk mund të krijojnë kategori të reja tarifimi apo detyrime financiare që nuk parashihen me ligj.
Tarifa prej 3 eurosh kishte nisur të zbatohej nga shkurti i këtij viti, në bazë të udhëzimit administrativ për bashkëpagesat për shërbimet shëndetësore, i cili kishte hyrë në fuqi në vitin 2024.