Pityriasis rosea e Gibert është një dermatozë beninje, me fillim akut, kryesisht tek fëmijët ose të rinjtë e moshës 10 deri në 35 vjeç.
Karakterizohet nga shfaqja e papritur e një njolle kryesore të kuqërremtë dhe me luspa, në formë ovale e quajtur “njolla e nënës” ose “Medalion e Gibert”, e ndjekur pas disa ditësh nga shfaqja e njollave të tjera të ngjashme, por më të vogla, shkruan Emergency Live, transmeton Gazeta Shneta
Termi “pityriasis” ka origjinë greke: fjalë për fjalë, kuptimi i referohet “krundeve”, një metaforë që e ka origjinën nga flakja tipike e njollës amë. Ai shërohet spontanisht brenda 40-60 ditëve nga fillimi i tij pa asnjë trajtim, por nuk mund të parandalohet dhe ndonjëherë mund të përsëritet edhe pas shumë vitesh por në një formë të lehtë. Në përgjithësi, sëmundja nuk shkakton shqetësim, përveç kruajtjes në raste të rralla, kështu që të vetmet forma të trajtimit të ofruara synojnë lehtësimin e kësaj simptome.
Pityriasis rosea (Gibert’s) prek kryesisht të rinjtë midis moshës 10 dhe 35 vjeç
Tek foshnjat dhe fëmijët e vegjël priret të shfaqet në një formë më agresive dhe të shoqërohet me urtikari. Probabiliteti i shfaqjes së pityriasis rosea tek gratë shtatzëna është pak më i lartë se tek gratë e tjera; meqenëse disa simptoma janë të zakonshme për sifilizin, është e nevojshme të kryhen teste specifike për ta përjashtuar atë
Edhe pse ende nuk dihet arsyeja, fillimi i kësaj sëmundje ndodh kryesisht në muajt e pranverës dhe të vjeshtës.
Shkaqet
Etiologjia është aktualisht e panjohur.
Pityriasis rosea besohet të lindë si rezultat i një infeksioni viral, i shkaktuar në mënyrë specifike nga shtamet e virusit herpes (shtresat 6 dhe 7, përgjegjës për sëmundjen e gjashtë në fëmijëri). Ekspozimi i zgjatur ndaj disa agjentëve kimikë ose pluhurave, përgjegjës për tharjen më të madhe të lëkurës, mund të luajë gjithashtu një rol të rëndësishëm.
Megjithatë, sëmundja nuk konsiderohet ngjitëse (shumë pak raste janë identifikuar në të njëjtën familje) dhe për këtë arsye është e mundur të bëhet një jetë normale pa vetëizolim.
Shenja dhe simptoma
Pityriasis rosea manifestohet me shfaqjen në trung të një njolle të vetme të kuqërremtë dhe me luspa, pak të ngritur, të quajtur “njolla e nënës”, e cila mund të shtrihet deri në 10 cm në diametër.
Në përgjithësi nuk ka simptoma prodromale, por nëse janë të pranishme më të zakonshmet janë ankesat jospecifike si dhimbje koke, lodhje, ethe dhe dhimbje kyçesh.
Disa ditë deri në 2 javë pasi shfaqet njolla e nënës, tek pacienti zhvillohet një skuqje e përhapur dhe mund të vazhdojë të përhapet gjatë 2 deri në 6 javët e ardhshme.
Njollat që shfaqen janë më të vogla dhe me luspa (0,5 – 1,5 cm në diametër) dhe janë të vendosura në një model radial simetrik zakonisht në gjoks, shpinë, bark, qafë, skalp dhe gjymtyrët e sipërme.
Fytyra zakonisht është e paprekur.
Fëmijët gjithashtu kanë më shpesh një formë të kundërt të pityriasis rosea, p.sh. lezione të vendosura në sqetull dhe ijë me difuzion centrifugal.
Me përjashtim të disa rasteve kur mund të ketë kruajtje (veçanërisht te fëmijët që vuajnë nga dermatiti atopik), sëmundja në përgjithësi nuk shkakton probleme veçanërisht serioze.
Tek njerëzit me lëkurë të errët, njolla hipokrome (njolla të bardha ose të lehta) ose hiperkrome (njolla të errëta) mund të shfaqen pas zgjidhjes, por në shumicën e rasteve kjo është e përkohshme.
Diagnoza
Për diagnozën, një ekzaminim i thjeshtë fizik shpesh i mjafton dermatologut. Në rastet e dyshimta, dmth në të cilat është e nevojshme të bëhet një diagnozë diferenciale me gjendje të tjera të ngjashme (mikoza të lëkurës, ekzantema virale, psoriasis guttate, sëmundja Lyme, skuqje të drogës, pityriasis versicolor, etj.) mund të nevojiten hetime të mëtejshme.
Midis tyre, testet serologjike (për të përjashtuar sifilizin në rastet kur lezionet prekin shuplakat e duarve dhe shputat e këmbëve), testet mikroskopike (për të përjashtuar mykozën) ose testet histologjike, megjithëse biopsia e lëkurës kryhet rrallë.
Ka disa forma atipike të pityriasis rosea që e bëjnë diagnozën e saj komplekse
Midis këtyre:
Pityriasis rosea gjigante: formë e dermatozës që prek lëkurën e kokës, organet gjenitale, mukozën e gojës dhe thonjtë.
Pityriasis rosea e përmbysur ose e kundërt: tipike për njerëzit me lëkurë të errët me lëkurë ulliri me makula që përhapen në zona të pazakonta anatomike si këmbët, krahët dhe fytyra.
Pityriasis Rosea circinata dhe Vidal marginata: njollat janë më të mëdha në madhësi dhe kjo formë mund të zgjasë me muaj.
Pityriasis rosea vezikulare: më e shpeshtë tek subjektet me lëkurë të zezë.
Pityriasis Rosea urticata: formë e pityriasis e shoqëruar edhe me urtikarie.
Ndërhyrjet dhe terapitë
Nuk nevojitet trajtim specifik për pityriasis rosea të Gibert, pasi simptomat zakonisht zgjidhen vetë brenda 5 javësh dhe përsëritjet janë të rralla.
Ekspozimi ndaj rrezeve të diellit duket se përshpejton shërimin, por nëse lëkura është veçanërisht e ndjeshme, është më mirë ta shmangni atë.
Disa studime sugjerojnë se acikloviri mund të jetë i dobishëm në pacientët me fillim të hershëm, sëmundje të përhapur ose simptoma të ngjashme me gripin, në mënyrë që të zvogëlohet kohëzgjatja ose ashpërsia e tij. Në rastet e kruajtjes intensive rekomandohet përdorimi i barnave antihistaminike orale ose aplikimi lokal i pomadave me bazë kortizonike, ndërsa nuk rekomandohet administrimi sistematik i kortizonit.
Sidomos te fëmijët, ose te të rriturit me shkallëzim të tepruar, mund të jetë e dobishme të aplikoni pluhur talk ose krem zbutës me bazë mentol./Gazeta Shneta/