Gjumi nuk shërben vetëm për pushim dhe rikuperim. Sipas një rishikimi të ri shkencor, gjatë orëve të gjumit truri aktivizon një proces të rëndësishëm pastrimi që largon mbetjet toksike të grumbulluara gjatë ditës, duke ndihmuar në mbrojtjen nga rënia njohëse dhe demenca.
Shkencëtarët kanë vënë re prej kohësh se stresi kronik, depresioni, sëmundjet kardiovaskulare, gjumi i fragmentuar dhe plakja lidhen me një rrezik më të lartë për demencë. Megjithatë, mekanizmi që lidh këta faktorë me dëmtimin e trurit ka mbetur i paqartë.
Sipas neuroshkencëtares Maiken Nedergaard, gjatë gjumit të thellë ndodh një koordinim i ndërlikuar mes aktivitetit të trurit, enëve të gjakut dhe lëngut cerebrospinal, i cili mundëson funksionimin e sistemit glinfatik – rrjeti natyror i pastrimit të trurit. Ky sistem largon proteina të dëmshme si beta-amiloidi dhe tau, të cilat lidhen ngushtë me zhvillimin e sëmundjes së Alzheimerit.
Studimet tregojnë se gjatë fazave të gjumit jo-REM, veçanërisht gjatë gjumit të thellë, ritmet biologjike të trurit sinkronizohen dhe nxisin qarkullimin e lëngut cerebrospinal. Kur gjumi ndërpritet ose është i cilësisë së dobët, ky proces bëhet më pak efikas, duke lejuar grumbullimin e substancave toksike që mund të dëmtojnë qelizat nervore me kalimin e kohës.
Një tjetër zbulim interesant lidhet me variabilitetin e ritmit të zemrës gjatë gjumit. Studiuesit besojnë se ky tregues mund të shërbejë në të ardhmen si një mënyrë e thjeshtë dhe jo-invazive për të identifikuar personat me rrezik të shtuar për demencë.
Ekspertët theksojnë se gjumi cilësor prej 7 deri në 8 orësh gjatë natës mbetet një nga faktorët më të rëndësishëm për ruajtjen e shëndetit të trurit dhe parandalimin e sëmundjeve neurodegjenerative. /Gazeta Shneta/