Gjendja ekonomike e familjes ka ndikim më të madh në zhvillimin e trurit të fëmijëve sesa koeficienti i inteligjencës (IQ), stili i prindërimit apo historia shëndetësore, sugjeron një studim i ri i realizuar nga studiues të Universitetit të Uashingtonit në Shtetet e Bashkuara.
Sipas hulumtimit, faktorët socio-ekonomikë, përfshirë të ardhurat familjare dhe mjedisin ku rritet fëmija, përbëjnë rreth 16 për qind të dallimeve të vërejtura në funksionimin e trurit te fëmijët, duke rezultuar faktori më ndikues ndër të gjithë elementët e analizuar.
Studiuesit analizuan të dhënat e afro 12 mijë fëmijëve të moshës 9 deri në 10 vjeç, duke shqyrtuar mjedisin ku jetojnë, gjendjen shëndetësore, aktivitetet e përditshme dhe qindra faktorë që mund të ndikojnë në zhvillimin e trurit.
Në total u vlerësuan 649 variabla, përfshirë kohën para ekranit, aftësitë njohëse, shëndetin fizik dhe mendor, stilin e prindërimit, si dhe faktorë demografikë.
Rezultatet treguan se kushtet ekonomike të familjes dhe karakteristikat e lagjes ku jetojnë fëmijët ishin faktorët më të lidhur me ndryshimet në funksionimin e trurit, veçanërisht në zonat që kontrollojnë lëvizjen dhe perceptimin shqisor.
Sipas autorëve të studimit, këto zona të trurit janë veçanërisht të ndjeshme ndaj stresit të përditshëm dhe mungesës së gjumit, dy faktorë që shpesh lidhen me vështirësitë ekonomike.
“Truri i një fëmije që rritet në kushte të pafavorshme socio-ekonomike i ngjan trurit të një fëmije nga një mjedis më i pasur që është i privuar nga gjumi dhe i ekspozuar ndaj stresit”, tha Nico Dosenbach, autor i lartë i studimit.
Ai theksoi se kjo nuk nënkupton se fëmijët nga familjet me të ardhura më të ulëta janë më pak inteligjentë, por se kushtet e jetesës ndikojnë në mënyrën se si zhvillohet dhe funksionon truri.
Një nga gjetjet më të rëndësishme të studimit ishte se nga skanimet e trurit studiuesit mund të identifikonin me saktësi nivelin socio-ekonomik të familjes së një fëmije, si dhe faktorë si gjumi dhe koha e kaluar para ekraneve.
Megjithatë, të njëjtat skanime nuk ishin të mjaftueshme për të përcaktuar koeficientin e inteligjencës.
“Shumë nga ndryshimet që shpesh interpretohen si dallime në inteligjencë mund të jenë në fakt pasojë e stresit kronik dhe mungesës së gjumit”, tha Scott Marek, autori kryesor i studimit.
Sipas të dhënave të UNICEF-it, afro 900 milionë fëmijë në mbarë botën jetojnë në varfëri shumëdimensionale, duke mos pasur qasje të mjaftueshme në ushqim, ujë, strehim, arsim apo kujdes shëndetësor.
Autorët e studimit vlerësojnë se përmirësimi i kushteve të jetesës, reduktimi i stresit dhe sigurimi i gjumit cilësor mund të ndihmojnë në zvogëlimin e dallimeve që lidhen me statusin socio-ekonomik dhe të mbështesin zhvillimin më të shëndetshëm të trurit tek fëmijët.